Postacie z mitologii słowiańskiej

Na podstawie "Mitologia Słowian" A. Gieysztora

Ała - chała; duch powietrza o wielu głowach, żyjacy w ciemnych chmurach, o niszczycielskiej sile; człowiek, który przeżył oddech ały, nabierał olbrzymiej siły i żarłoczności

Ałovit - człowiek, który przeżył oddech ały

Bannik - złośliwy duch domowy, mieszkający w łaźni

Boginka - stwór łączący przyrodę z zaświatami, podmieniały dzieci w kołyskach, często szpetne i złośliwe

Borowy - patrz Leszy

Boruta - patrz Leszy

Chmurnik - człowiek-demon żyjący w chmurach; mógł to być młodzieniec wciągnięty do chmury burzowej i obejmujący nad nią władzę lub był to duch człowieka mądrego i dobrego, który walczył z duchami chmur, przepędzając grad i burzę

Chors - bóstwo słoneczne albo księzycowe jako równowaga dla Dadźboga

Dadźbóg - Dażbog, bóg zjawisk atmosferycznych, ognia domowego i ofiarnego, bóg Słońca, ten który daje (bogactwo), wcielenie albo syn Swarożyca

Dodola - patrz Perperuna

Dola - personifikacja losu, duch opiekuńczy nad dobytkiem i rodziną

Domowik - domowy; przyjazny duch domowy, mieszkający w obejściu i pomagający domownikom; stary i siwy, podobny do zmarłego przodka, przepędzał inne złe duchy

Gumnik - złośliwy duch domowy gumna

Jarowit - Jaryło, wcielenie Peruna, bóg wojska i rolnictwa

Jaryła - patrz Zelun; jego święto obchodzono 4 IV jako święto młodej zieleni i płodnej gleby

Jezibaba - demon żeński, mieszkający w jamach, sprzyjający urodzajowi

Kupała - Kupało, bóg bogactwa i obfitości, opiekun ziemi; jego święto obchodzono 24 VI - święto słońca i wody

Lamia - patrz boginka

Laskowiec - patrz Leszy

Latawiec - upiory o ptasich kształtach, lecące z wrzaskiem nad człowiekiem i przynoszące pioruny; także latające ogniste duchy podobne do żmij

Lesavik - patrz Leszy

Leszy - demon lasu, pan zwierząt, nieprzyjazny wobec ludzi i mylący im drogi; przybiera postać wilka, puchacza, wichru

Mamuna - patrz boginka

Marzanna - Mara, Marena, Morena, Muriena; personifikacja śmierci

Mokosza - demonica strzyżąca owce i przędąca len, bogini wilgotnej ziemi (matka-ziemia?)

Navi - dusze dzieci przybierające postać dzikiego ptactwa napadającego na kobiety ciężarne i rodzące

Nocnica - duch, sprawczyni płaczu niemowląt i bólu piersi u karmiących kobiet

Nyja - Nija, bogini śmierci; równiez demon powstały z duszy człowieka nagle zmarłego

Obłocznik - patrz Chmurnik

Odmienica - patrz boginka

Perepłut - demon wodny, którego obłaskawiano tańcami i przepijaniem do niego

Perperuna - Dodola, towarzyszka Peruna

Perun - Perkun, Perkon; bóg niebios i piorunów; najwyższe bóstwo; jego święto obchodzono 20 VII jako prośbę o koniec deszczów i burz aby zboże mogło dojrzeć na polu

Piorunit - Pioruniec, wcielenie Peruna

Płacznica - patrz nocnica

Płanetnik - patrz Chmurnik

Południca - demon w postaci ubranej na biało kobiety, pokazujący się w południe na polu, duch pól, strzegący granic pola; może sprowadzić udar słoneczny albo załaskotać na śmierć; poluje na pracujących w południe, towarzyszy jej siedem czarnych psów; zadaje trudne zagadki, a tym, którzy nie znają odpowiedzi - ucina głowę sierpem

Rod - prabóg, związany z płodnością

Rujewit - Borowit, Borzywit, Porowit, wcielenie Peruna; bóg wojny

Rusałki - istoty powstałe z dusz dziewcząt

Simargł - Semargł, bóg rolnictwa, opiekun roślin, utożsamiany z pół-psem pół-człowiekiem

Siubiela - patrz boginka

Sporysz - demon zwiększający plony zboża; zbożowa dusza

Stribog - bóg rozdzielający bogactwo, które daje Dadźbóg, mający wiatr za pomocnika

Swarożyc - Swaróg, jeden z naczelnych bogów, pan ognia i kowalstwa, uosobienie Słońca

Strzyga - strzyg, strzyż, strzygoń; czarownica-sowa wysysająca krew

¦wietlik - światło, świecznik; upiory mamiące ludzi światlami i zwodzące ich w bagna i topieliska

¦więtowit - wcielenie Peruna

Trojan - wcielenie Welesa

Trzygław - Trygław, wcielenie Peruna

Ubożę - dobry duch domowy, podobny charakterem do domowika

Upiór - upir, upirzyca; okrutny stwór, nieumarły napadający na żywych, żywiący się ich krwią, powodujący kolejne zgony w rodzinie

Utopki - topielce, wodniki, vodjanoj, demony wodne powstałe z topielców lub dzieci przeklętych przez ich matki; wciągają ludzi do wody i topią

Wąpierz - wampir, patrz Upiór

Weles - Wołos, bóg magii, przysięg i zaświatów

Wieszczyca - patrz boginka

Wilkołak - wilkołek, człekokształtny człowiek-wilk, budzacy strach ale i podziw ze względu na swoja walecznośc i drapieżność (męskie atrybuty)

Wiły - samowiły, istoty powstałe z dusz osób nagle zmarłych, najczęściej dziewcząt lub panien młodych, które nie nacieszyły się życiem; zblizone do rusałek

Zelun - Zelaun, demon pól, sprzyjający zbiorom

Zmij - człowiek rodzący się z małymi skrzydełkami pod pachami; gdy zasypia - jego duch leci walczyć z ałami; podobny do chmurnika

Zmora - mora, morina; demon duszący ludzi

Żmij - stwór wylęgający się z jajka, przynoszący bogactwo i zboże

Żyrownik - dobry duch domowy, podobny charakterem do domowika

Bóstwa nigdy nie istniejące, wymyślone przez dziejopisów:

Boda

Lel i Polel - Lelum-Polelum, bliźniacy, dzieci Łady, synowie Słońca

Łada - matka Lela i Polela

Pochwist - demon niepogody