Postacie z mitologii greckiej
Na podstawie "Mitologii" J.
Parandowskiego oraz "Mitologii starożytnej Grecji" M. Pietrzykowskiego
Absyrtos - syn Ajestesa, brat Medei,
która go zabiła, gdy uciekała razem z Jazonem
Achilles - syn Tetydy, ojciec Neoptolemosa; kąpany przez
matkę w Styksie, miał ciało nieczułe na razy oprócz pięty, w którą
ugodził go Parys
Admetos - król
Tessalii; jego żona Alkestis
poświęciła życie, aby on mógł dalej żyć; uratował ją Herakles, który schwytał Tanatosa i zażądał, aby ten oddał
Alkestis żywą;
Adonis - luby Afrodyty; poszarpany przez dzika
na polowaniu, umarł na jej rękach; Afrodyta uprosiła Zeusa,
aby przywrócił Adonisowi życie; od tej pory pół roku Adonis spędzał z
Afrodytą, a drugie pół w Hadesie - świecie umarłych.
Adrastos - król
Argos, u którego schronił się Polinejkes,
który namówił go na wojnę przeciw Tebom ("siedmiu przeciw Tebom");
zginął podczas walki z
Tebańczykami
Afrodyta (Wenus) -
bogini miłości; żona Hefajstosa
i oblubienica Adonisa; z Aresem miała córkę Harmonię; wyłoniła się z morskiej
piany opodal Cypru;
Agamemnon - mąż Klitajmestry, ojciec Orestesa, Elektry
i Ifigenii, brat Menelaosa, król Argos i Myken,
bohater spod Troi, zabity przez żonę i jej następnego męża - Ajgistosa, pomszczony przez syna;
podczas wojny trojańskiej porwał córkę Chryzesa,
a zmuszony ją oddać - porwał Bryzeidę
Agaue - matka króla
Teb - Penteusa, którego
zresztą zamordowała; córka Kadmosa
i Harmonii; siostra Semele i Ino
Agenor - władca
Sydonu, król Fenicji; ojciec Europy
i Kadmosa;
Aglaja - jedna z charyt
Aglauros - siostra Herse i Pandrosos;
Atena kazała im pilnować
małego Erichtoniosa; z
ciekawości zajrzały do kołyski i oszalały ze strachu
Ajakos - sprawiedliwy
król; po śmierci Zeus uczynił
go wraz z Minosem i Radamantysem sędzią dusz w
krainie zmarłych
Ajaks - syn Telamona, brat Teukra; Megaryjczyk, uczestnik
wojny trojańskiej po stronie Greków; po rzezi stada baranów (kompromitacja wojownika) popełnił
samobójstwo
Ajaks - syn Oileusa; mistrz rzucania dzidą;
uczestnik wojny trojańskiej po stronie Greków;
Ajestes - król
Kolchidy, ojciec Medei i Absyrtosa; posiadający złote
runo, podarowane przez Fryksosa
i po które wybrał się Jazon
Ajgeus - Egeusz, król
Attyki, ojciec Tezeusza, mąż
Ajtry; rzucił się ze skały
na wieść o tym, że Tezeusz zginął na Krecie
Ajgiptos - syn Epafosa, brat Danaosa;
Ajgistos (Egist) -
mąż Klitajmestry, z
którą zabił Agamemnona;
syn Pelopii i Tiesesa; pasierb Atreusa, którego zabił;
Ajtra - żona Ajgeusa, matka Tezeusza
Ajzon - król Jolkos;
brat Peliasa, ojciec Jazona; strącony przez brata z
tronu; odmłodzony przez Medeę
Akademos - heros,
który zdradził Dioskurom
miejsce ukrycia Heleny przez Tezeusza
Akrizjos - król
Argolidy, następca Danaosa,
ojciec Danae
Akteon - Aktajon,
wnuk Kadmosa; doskonały
myśliwy; na polowaniu zauważył kąpiącą się nago Artemis,
za co ta zamieniła go w jelenia, przez co rozszarpały go
własne psy
gończe;
Alkestis - żona
króla Tessalii - Admetosa,
która poświęciła życie, aby on mógł dalej żyć
Alkinoos - ojciec Nauzykii, król Feaków na wyspie
Scherii
Alkioneus - piękny
i wspaniały gigant; był
niepokonany, bo odzyskiwał siły gdy tylko dotknął ojczystej ziemi;
zabity przez Heraklesa
podczas gigantomachii (walki bogów z gigantami), który go porwał i
zabił
z dala od rodzinnej ziemi;
Alkmajon - syn Amfiaraosa; zorganizował
kolejną (po "wyprawie siedmiu") wyprawę na Teby
Alkmena - matka Heraklesa i Ifiklesa;
żona Amfitriona, po jego
śmierci wyszła za Radamantysa
Altea - żona Ojneusa, matka Meleagera, przyczyniła się do
jego śmierci
Amaltea - koza,
która wykarmiła małego Zeusa;
jej złamany róg Zeus przemienił w róg obfitości, a po jej
śmierci zrobił z jej skóry egidę - tarczę, której nie można było przebić
Amfiaraos - mąż
Eryfile; ojciec Alkmajona; umiał
przepowiadać przeszłość, namówiony przez Polinejkesa
na wyprawę przeciw
Tebom, gdzie zginął;
Amfion - syn Lykosa i Dirke
(według innej wersji - matką była Antiope);
brat Dzetosa, z którym władał
po śmierci rodziców Tebami; miał magiczną harfę, dzięki której kamienie
same układały się w mury; mąż Niobe
Amfitrion - mąż Alkmeny
Amfitryta - jedna
z nimf, córka Okeanosa; namówiona przez delfina,
aby została żoną Posejdona
Amymone -
dziewczyna, która szukając źródła wody, spotkała jelenia; chcąc go
upolować zraniła satyra,
który zaczął ją gonić; wezwała na pomoc Posejdona,
który zabił satyra i pokazał Amymone źródło wody;
Anadiomene -
"wychodząca z morza"; jeden z przydomków Afrodyty,
nawiązujący do chwili jej narodzin
Androgeos - syn Minosa, zabity w Attyce
Andromeda - córka Kasjopei; złożona w ofierze złemu
smokowi, ale zabił go Perseusz,
a Andromeda została jego żoną
Antikleja - matka Odyseusza, żona Laertesa
Antiope - królowa
Amazonek, porwana przez Tezeusza,
matka Hipolita (według innej
wersji - również matka Amfiona
i Dzetosa)
Antygona - córka Edypa i Jokasty,
siostra Eteoklesa, Polinejkesa i Ismeny; narzeczona Hajmona; pochowała ciało
Polinejkesa, za co Kreon kazał
zamurować ją żywcem;
Apollo - Apollin, syn
Zeusa i Latony;
najpiękniejszy z bogów; wiecznie młody; bóg wyroczni i wróżb; patron
śpiewaków, poetów, wieszczów; grał mistrzowsko na cytrze (pojedynek z Marsjaszem); świetny łucznik
(konflikt z Erosem);
zwierzchnik muz; brat Artemis; ojciec Asklepiosa i Aristajosa
Aristajos - syn Apolla i Kyreny;
lekarz i bartnik; był przyczyną śmierci Eurydyki,
która uciekając przed nim, została ukąszona przez węża;
Atropos - jedna z Parek.
Arachne -
księżniczka, która piękniej wyszywała niż Atena;
bogini stanęła z nią do zawodów i przegrała, po
czym ze złości podarła
tkaninę Arachne; Arachne z rozpaczy się powiesiła; Atena przywróciła ją
do życia pod postacią pająka;
Ares (Mars) - bóg
wojny; syn Zeusa i Hery; ojciec Harmonii
Argonauci -
uczestnicy wyprawy pod wodzą Jazona
po złote runo; nazwani tak od imienia statku - Argo; było ich
pięćdziesięciu; m. in. Herakles,
Hylas, Tezeusz, Peleus,
Pejritoos, Dioskurowie, Meleager, Nestor,
Linkeus, Orfeusz, Asklepios;
w drodze po złote runo spotkali Lemnijki,
Fineusa, Symplegady
Argos - stuoki potwór,
który nigdy nie zasypiał; miał strzec Io,
ale Hermes go uśpił i zabił
Argos - wierny pies Odyseusza; jako jedyny rozpoznał
swojego pana po jego powrocie z tułaczki, po czym zdechł
Ariadna - córka Minosa; kochanka Tezeusza; porzucona przez niego
została żoną Dionizosa
Artemis (Diana) -
Artemida, córka Latony,
siostra Apolla; wieczna
dziewica, o czym przekonał się Akteon,
bogini łowów, płodności, śmierci, udanych małżeństw; zagniewana na Ojneusa sprowadziła na jego krainę dzika kalidońskiego
Asklepios (Eskulap)
- bóg-lekarz; syn Apolla i nimfy Koronis;
uczeń Chejrona, wkrótce
przewyższył go w sztuce i nauczył się nawet wskrzeszać zmarłych, za co Zeus zabił go piorunem; ojciec Higieii; jeden z argonautów
Asterios - król
Krety; ojczym Minosa, ojciec
Sarpedona i Radamantysa
Astianaks - syn Hektora, zabity po upadku Troi
Astrajos - jeden z tytanów; jego dzieci to gwiazdy -
liczne bożki i boginie; ponadto ojciec bogów czterech wiatrów - Boreasza, Notosa,
Zefira i Eurosa
Atalanta - waleczna
księżniczka wychowana przez niedźwiedzicę; brała udział w polowaniu na dzika kalidońskiego; po śmierci Meleagera obiecała, że wyjdzie za
mąż tylko za tego, kto ją prześcignie; przechytrzył ją Hippomenes, który razem z nią
został zamieniony w lwa
Atamas - król
Orchomenos; mąż Nefele, a
potem Ino; ojciec Fryksosa i Helle
Atena (Minerwa) -
najukochańsza córka Zeusa;
wyskoczyła mu z głowy, po rozłupaniu jej toporem przez Hefajstosa,
jako że Zeus uskarżał się na bóle głowy; bogini mądrości, obrończyni
słusznej sprawy i miast zdradziecko napadniętych; prawodawczyni i
rozjemca sporów; niezrównana tkaczka - ze złości podarła tkaninę Arachne;
Atlas - jeden z tytanów, ojciec Plejad; pomógł Heraklesowi zdobyć złote jabłka
Atreus - syn Pelopsa; brat Tiestesa,
którego nienawidził; zaprosił go na ucztę na której podał pieczeń z
dzieci Tiestesa; ojczym Ajgistosa,
mąż Pelopii;
Atropos - najstarsza
z Parek; przecina nić
ludzkiego żywota
Augiasz - król
Elidy, posiadający olbrzymie stada bydła i stajnie mocno zafajdane przez to bydło; Herakles stajnie oczyścił, ale Augiasz odmówił mu obiecanej zapłaty, więc Herakles go
zabił;
Baucis - staruszka;
żona Filemona; jako jedyni
ugościli Zeusa i Hermesa, za co po śmierci bogowie
zamienili ich w drzewa złączone pniami, jako że chcieli razem umrzeć
Bellerofon -
piękny wnuk Syzyfa; zabił
niechcący brata więc wygnano go z kraju; gościny udzielił mu Projtos, ale za namową żony wysłał
go do Iobatesa z listem, w
którym było polecenie aby
zabić doręczyciela; Iobates kazał Bellerofonowi walczyć z Chimerą, którą ten pokonał przy
pomocy Pegaza; został królem
ale gdy chciał zdobyć Olimp bogowie go pokonali i odszedł obłąkany na
pustynię;
Boreasz - syn Eos i Astrajosa;
bóg wiatru północnego; zazdrosny o Pitys
strącił ją ze skały; mąż Orejtyi
Briareus - sturęki
mieszkaniec Tartaru, śpiący pod wiązem rosnącym na dziedzińcu Tartaru;
sprowadzony przez Tetydę
uwolnił Zeusa z więzów podczas
jednego z pałacowych przewrotów na Olimpie
Bryzeida - piękna
niewolnica Achillesa,
porwana przez Agamemnona
Byk z Maratonu (byk
kreteński)
- byk grasujący w okolicach Maratonu; ujarzmiony przez Tezeusza
Centaury -
pół-konie, pół-ludzie; jednym z nich był Chejron;
głośna była bitwa Tezeusza i
Peiritoosa z centaurami
Cerber - trójgłowy
pies pilnujący bram świata umarłych, aby żadna dusza nie uciekła z
powrotem na Ziemię;
Chaos - pierwotna
otchłań z której wyszli Uranos
i Gaja;
Charon - przewoźnik
dusz ludzkich przez rzekę Styks - opłata jeden obol;
Charybda - potwór
morski na przesmyku pomiędzy Sycylią a Italią; trzy razy dziennie
wciągała morze w gardziel i trzy razy ją wypluwała
Charyty - dziewice o
białych stopach,
odziane w kwiaty, tańczące na ucztach olimpijskich; boginie pogodnego
wdzięku i radosnych chwil; upiększają zycie człowieka; służki Afrodyty; były to Eufrozyne, Taleja
i Aglaja
Chejron - mądry,
stary centaur; znał się na
myślistwie, medycynie, gimnastyce, wróżbiarstwie; nauczyciel Asklepiosa, Peleusa,
Jazona
Chimera - Chimajra;
potwór którego zwyciężył Bellerofon;
przód lwa, tył smoka, a z grzbietu - wyrastała głowa kozy;
Chryzes - kapłan Apollina, któremu Agamemnon porwał córkę
Córki Minyasa - trzy królewny,
zamienione przez Dionizosa
w nietoperze, za to, że pogardziły zabawą
Cyklopi - jednookie
dzieci Uranosa i Gai; ich rodzeństwem byli tytani, hekatonchejrowie i giganci; walczyli po stronie Zeusa w jego wojnie przeciwko Kronosowi (wykuwali mu też
pioruny);
Dafne - jedna z nimf; postrzelona przez Erosa strzałą nienawiści do Apolla; uciekając przed nim została
zamieniona przez Gaję w drzewo
laurowe
Danae - córka Akrizjosa, matka Perseusza
Danaidy - 50 córek Danaosa,
które pozabijały swoich mężów na rozkaz ojca; za to zostały strącone do
Tartaru, gdzie czerpią wodę sitami i noszą do beczki bez dna
Danaos - król
Argolidy, syn Epafosa, brat Ajgiptosa; ojciec Danaid
Dedal - ojciec Ikara; Ateńczyk, budowniczy labiryntu
dla Minotaura; po śmierci
Ikara
zamieszkał na Sycylii;
Deifob - syn Priama i Hekabe,
brat Parysa i Hektora; po śmierci Parysa wziął Helenę za żonę; zabity przez Menelaosa po upadku Troi
Dejanira - żona Heraklesa; oszukana przez Nessosa dała mężowi zatrutą
koszulę, przyczyniając się do jego śmierci; powiesiła się z rozpaczy
Demeter (Ceres) -
"matka-gleba"; córka Rei i Kronosa; jej rodzeństwem byli Hadesa, Posejdon,
Hera, Hestia
i Zeus; matka Persefony, po której porwaniu
służyła jako niańka na dworze królowej Metaniry,
a gdy Helios powiedział, kto
porwał jej córkę, ukryła się przed światem; czcigodna bogini urodzaju;
Deukalion - jedyny
ocalały wraz z żoną Pyrrą z
potopu; syn Prometeusza;
zaludnił ziemię rzucając kamienie z których rodzili sie mężczyźni;
Dike - jedna z hor; bogini sprawiedliwości
Diomedes - król
Tracji, miał cztery klacze karmione ludzkim mięsem; zabrane przez Heraklesa; Diomedes zginął
próbując mu je odebrać; uczestnik wojny trojańskiej po stronie Greków
Dionizos (Bachus) -
syn Semele i Zeusa; wychowany przez nimfy oraz Sylena;
podczas wojny z gigantami
walczył pod postacią lwa; dał ludziom winną latorośl; pan wesołej
zabawy, rozkoszy i bóg pijaków; kto nie chciał się bawić - był srogo
karany - tak jak Penteus;
stworzył trzy panny - Ojno, Spermo i Elais;
mąż Ariadny
Dioskurowie -
"dzieci Zeusa czyli bliźniacy Kastor i Polideukes;
brali udział w polowaniu na dzika
kalidońskiego; jedni z argonautów;
walczyli z Tezeuszem, gdy
ten porwał ich siostrę - Helenę,
w odwecie porwali matkę Tezeusza - Ajtrę,
a na tronie ateńskim posadzili Menesteusa
Dirke - żona Lykosa; matka Amfiona
i Dzetosa, których kazała
wygnać; ci podrośli i ją zamordowali (według innej wersji - zemścili się
za prześladowanie przez Dirke i Lykosa ich matki - Antiope), przywiązując do rogów
byka, który
ją zawłóczył na śmierć
Driady - boginie
drzew i lasów
Dzetos - Zetos, syn Lykosa i Dirke
(według innej wersji - matką była Antiope),
brat Amfiona, z którym władał
po śmierci rodziców Tebami;
Dzik kalidoński -
wielki dzik zesłany przez Artemidę,
za nieskładanie jej czci przez Ojneusa;
zabity przez Meleagera
Dzik z Erymantu
- wielki dzik z okolic Arkadii; pojmany przez Heraklesa
Edyp - Ojdipus, syn Lajosa; porzucony przez ojca w
górach - przygarnięty przez Polybosa;
syn i mąż Jokasty
z którą miał Polinejkesa,
Eteoklesa, Antygonę
i Ismenę; gdy Tejrezjasz powiedział mu, że
jest jej synem, wykuł sobie oczy i poszedł w świat; przedtem pokonał Sfinksa, dzięki czemu został królem
Teb i poślubił Jokastę;
Eirene - jedna z hor; bogini pokoju; występuje razem z
Plutosem
Elais - jedna z trzech
panien Dionizosa;
przemieniała wszystko w oliwę;
Elektra - matka harpii, córka Agamemnona i Klitajmestry, siostra Orestesa i Ifigenii
Endymion - pasterz
tak piękny, że Zeus dał mu
wieczną młodość i zesłał na niego wieczny sen; zakochała się w nim Selene
Eol (Ajolos) - król
wiatrów; przyjaciel bogów; pan pływającej wyspy - Eolii; Zeus dał mu władzę uciszania lub
wzmagania wiatrów
Eos (Aurora) - bogini
jutrzenki; budząca skacowanych gości olimpijskich uczt; żona Titonosa i matka Memnona; wyobrażana jako niosąca
zwłoki swojego syna; ponadto matka bogów czterech wiatrów - Boreasza, Notosa,
Zefira i Eurosa
Epafos - król Egiptu,
syn Io; ojciec Danaosa i Ajgiptosa
Epikasta - patrz Jokasta
Epimeteusz -
jeden z tytanów; ożenił się z
Pandorą i za jej namową
otworzył beczkę z nieszczęściami, którą Pandora dostała od bogów;
ojciec Pyrry
Erato - "umiłowana"; muza pieśni miłosnej; z małą cytrą
Ergane -
"pracownica"; jeden z przydomków Ateny
Erichtonios -
następca Kekropsa;
pół-człowiek, pół-wąż; dziadek Prokris
i Orejtyi; tak
przeraził Aglauros,
Herse i Pandrosos, że dostały
pomieszania zmysłów i popełniły samobójstwo
Eris - bogini niezgody;
na weselu Tetydy i Peleusa rzuciła jabłko z napisem
"dla najpiękniejszej", a spór rozsądził Parys
Eros (Amor) - bóg
miłości, strzelający strzałami miłości lub nienawiści w serca ludzi;
gdy Apollo przechwalał się,
że jest lepszym strzelcem, Eros strzelił w niego strzałą miłości do Dafne i jednocześnie strzałą
nienawiści do Apolla w serce Dafne; przerażona Dafne uciekając przed
Apollem, poprosiła o pomoc Gaję
a ta przemieniła ją w drzewo laurowe; syn Hermesa
i Artemis; inna wersja -
wyłonił się z Chaosu; inna
wersja - syn i wierny towarzysz Afrodyty;
mąż Psyche
Eryfile - żona Amfiaraosa, przekupiona
przez Polinejkesa,
namówiła męża na wyprawę wojenną
Erynie - trzy boginie
zemsty i wyrzutów sumienia; zrodzone z krwi Uranosa,
po okaleczeniu go przez Kronosa;
pilnują porządku w Tartarze, uzbrojone w pochodnie i jadowite węże,
pomagają im w tym kery
Eteokles - syn Edypa i Jokasty,
brat Polinejkesa, Antygony i Ismeny;
wygnał Polinejkesa nie chcąc dzielić się z nim władzą; zginął w walce
przeciwko najeźdźcom, którym sprowadził wygnany brat;
Eufrozyne - jedna
z charyt
Eunomia - jedna z hor; bogini praworządności
Europa - piękna córka
Agenora, siostra Kadmosa; porwana przez Zeusa pod
postacią białego byka (rezultatem - Minos,
według innej wersji - również Radamantys);
żona Asteriosa, z którym
miała synów - Sarpedona i Radamantysa
Euros - syn Eos i Astrajosa;
bóg wiatru zachodniego
Eurydyka - nimfa, piękna żona Orfeusza;
Eurynomos - demon
mieszkający w Tartarze; pożerający ciała trupów, aż zostanie z nich
szkielet;
Eurysteus - król
Myken, który zadał Heraklesowi
12 prac do wykonania
Euterpe - "radosna";
muza liryki; gra na flecie
Faeton - syn Heliosa i Klymeny;
poprosił ojca aby ten dał mu pokierować rydwanem słonecznym; ten
zgodził się lecz Faeton robił to tak niesprawnie i niebezpiecznie, że Zeus strącił go piorunem z rydwanu
Fedra - żona Tezeusza; macocha Hipolita; po odrzuceniu jej
zalotów przez pasierba - oskarżyła go o próbę uwiedzenia; na wieść o
jego śmierci powiesiła się
Filemon - staruszek;
mąż Baucis; jako jedyni
ugościli Zeusa i Hermesa za co po śmierci bogowie
zamienili ich w drzewa złączone pniami, jako że chcieli razem umrzeć
Filomea - córka Pandiona, siostra Prokne; porzucona przez Tereusana bezludnej wyspie,
wyhaftowała wiadomość siostrze, która ją uwolniła; zamieniona w słowika
Fineus - ślepy
król-wieszcz; ukarany ślepota za to, że przepowiadał ludziom przyszłość
bez zgody bogów; na dodatek atakowały go harpie,
zabierając mu jedzenie; ocalony przez argonautów
Formion -
mieszkaniec Sparty, którego odwiedzili Dioskurowie;
za niemiłą gościnę porwali mu córkę;
Fryksos - syn Atamasa i Nefele;
brat Helle; gnębiony przez
macochę Ino, uciekł wraz z
siostrą na złotym baranku do Kolchidy, gdzie się zestarzał, a runo ze
złotego baranka dał w ofierze Zeusowi;
zostało ono zwieszone w świętym gaju przez króla Kolchidy Ajetesa
Gaja - pierwsza bogini,
która wyszła z Chaosu; żona Uranosa; dała początek rodom tytanów, cyklopów,
hekatonchejrów i
gigantów; matka Tyfona
Galatea - żona Pigmaliona i matka Pafosa; powstała z ożywionego przez Afrodytę posągu
Ganimedes - boski
chłopiec; usługujący na olimpijskich ucztach wraz z Hebe;
ulubieniec Zeusa, który w
postaci orła porwał go z ziemi i uczynił nieśmiertelnym
Geriones - olbrzym,
mający potrójne
ciało, dzięki czemu mógł walczyć cały dzień; miał woły pilnowane przez
dwugłowego psa i siedmiogłowego smoka; wszystkich pozabijał Herakles
Giganci - dzieci Gai; ich rodzeństwem byli tytani, hekatonchejrowie i cyklopi; podobni do ludzi,
niektórzy mieli ciała zakończone splotami węży; jednym z nich był Alkioneus
Glaukos - bożek
morski; kiedyś rybak, gdy zjadł morską trawę, zapragnął pozostać w
morzu na zawsze; zakochał się bez wzajemności w Skylli;
poprosił o pomoc czarownicę Kirke,
która sama się w nim zakochała
Gorgony - trzy
potwory; węże zamiast włosów, kły jak u dzikiej świni, ręce z brązu a
skrzydła ze złota; najmłodsza była Meduza
Graje - patrz starki
Hades - syn Rei i Kronosa;
jego rodzeństwem byli Posejdon,
Hera, Demeter
i Hestia i Zeus;
władca świata umarłych; porwał Persefonę,
ale na rozkaz Zeusa zwrócił ją matce - na 9 miesięcy w roku;
Hajmon -
syn Kreona, narzeczony Antygony, zabił się po jej
śmierci
Hamadriady -
boginie mieszkające w drzewach
Harmonia - córka Aresa i Afrodyty;
żona Kadmosa, matka Semele, Agaue
i Ino; babka Penteusa
Harpie - potwory;
ptaki drapieżne o twarzy kobiety; dzieci Taumasa
i Elektry; dręczyły np. Fineusa
Hebe - bogini młodości;
usługująca na olimpijskich ucztach wraz z Ganimedesem
Hefajstos (Wulkan)
- syn Zeusa i Hery; niezrównany mechanik, kowal i
jubiler; mąż Afrodyty; bóg
ognia;
Hekabe - żona Priama, króla Troi, matka Parysa,
Hektora i Deifoba;
Hekate - przydomek Artemis jako bogini śmierci i
czarów
Hekatonhejrowie
- trzej olbrzymi o stu rękach i pięćdziesięciu głowach; dzieci Uranosa i Gai; ich
rodzeństwem byli tytani, cyklopi i giganci;
walczyli po stronie Zeusa w
jego wojnie przeciwko Kronosowi;
jednym z nich był Briareus
Hektor - syn Priama, brat Parysa,
ojciec Astianaksa;
trojański heros, uczestnik wojny trojańskiej; pokonał Patroklosa aby samemu zginąć z
ręki Achillesa
Helena - córka Tyndareosa albo Zeusa i Ledy,
siostra Dioskurów i Klitajmestry; porwana przez Tezeusza, co wywołało zatarg
pomiędzy Spartą i Atenami; żona Menelaosa
- króla Sparty; porwana przez Parysa
- sprawczyni wojny trojańskiej; po śmierci Parysa wydana za jego brata Deifoba; po upadku Troi wygnana na
Rodos, powieszona przez służące Polikso,
przebrane za Erynie
Helios (Sol) - bóg
słońca; widział wszystko co się dzieje na ziemi i w niebie; ojciec Faetona i mąż Klymeny
Helle - córka Atamasa i Nefele;
siostra Fryksosa; gnębiona
przez macochę Ino, uciekła wraz
z bratem na złotym baranku; w czasie ucieczki spadła do morza, które
nazwano Hellespontem;
Hera (Junona) - córka Rei i Kronosa;
jej rodzeństwem byli Hadesa, Posejdon, Demeter,
Hestia i Zeus (również jej mąż); patronka
niewiast i płodności; matka Hefajstosa
i Aresa
Herakles (Herkules)
- syn Zeusa i Alkmeny; ojciec Hylasa; znienawidzony przez Herę
- już w dzieciństwie zesłała na niego węże, które udało mu się udusić;
gdy w szale zabił swoją żonę i dzieci, jako pokutę musiał wykonać
dwanaście prac, któe miał mu zadać król Eurysteus;
zabicie lwa z Nemei,
zabicie hydry lernejskiej,
porwanie łani ceryntyjskiej,
zabicie dzika z Erymantu,
oczyszczenie stajni Augiasza,
zabicie ptaków ze Stymfalos,
pojmanie kreteńskiego byka, sprowadzenie klacz Diomedesa,
zdobycie pasa Hipolity;
przyprowadzenie wołów Gerionesa,
przyniesienie złotych jabłek pilnowanych przez Hespedyry
i sprowadzenie Cerbera z
piekła; jeden z argonautów;
za zdemolowanie świątyni Pitii
bogowie skazali go na trzyletnią służbę u Omfalii
Hermes (Merkury) -
boski szybkobieżny posłaniec, syn Zeusa
i Mai;
informujący wszystkich o postanowieniach ojca; bóg złodziei i kupców;
miał kaduceusz - leszczynową laskę mającą moc łagodzenia sporów,
oplecioną przez dwa pogodzone tym sposobem walczące ze sobą węże;
ojciec Pana i Myrtilosa;
Herse - siostra Aglauros i Pandrosos; Atena
kazała im pilnować małego Erichtoniosa;
z ciekawości zajrzały do kołyski i oszalały ze strachu
Hesperydy - trzy
siostry pilnujące wraz ze stugłowym smokiem złotej jabłoni - podarunku Gai dla Hery;
jabłka zerwał Atlas na prośbę Heraklesa
Hestia (Westa) -
najstarsza córka Rei i Kronosa; jej rodzeństwem byli Hadesa, Posejdon,
Demeter, Hera i Zeus;
opiekunka domowego ogniska; dziewica;
Hiakintos -
przyjaciel Appola, o którego
był zazdrosny Zefir;
podczas zabawy Apolla z dyskiem, Zefir tak pokierował jego lotem, że
dysk zabił Hiakintosa, z którego krwi wyrosły kwiaty - hiacynty;
Higieja - córka Asklepiosa; bogini zdrowia;
Hipodamia - żona Pejritoosa
Hipodamea - córka Ojnomaosa, którą niby-to
zamierzał poślubić Polidektes
Hipolit - syn Tezeusza i Antiope;
niewinnie oskarżony przez macochę - Fedrę
o próbę uwiedzenia, przeklęty przez ojca, zginął z ręki Posejdona, powożąc rydwanem;
wskrzeszony przez Asklepiosa
na prośbę Artemidy
Hipolita - królowa
Amazonek; miała ozdobny pas podarowany jej przez Aresa;
odebrał go jej Herakles
Hippomenes -
jeden z zalotników Atalanty;
pokonał ją podstępem ze złotymi jabłkami i poślubił; zostali zamienieni
we lwy
Horkios - jedno z
wcieleń Zeusa jako opiekuna
praw i świętości przysięg; na stopniach jego tronu siedzi Temida
Hory - boginie pór
roku, strzegące bram Olimpu; córki Temidy
i Zeusa; Eunomia,
Dike i Eirene
Hydra lernejska -
dziesięciogłowy
potwór (jedna z nich była nieśmiertelna) pustoszący okolice Lerny; na
miejsce obciętej głowy odrastały jej trzy nowe; zabita przez Heraklesa, który przypalał
miejsce odcięcia, tak że głowy nie mogły odrastać;
Hylas - piękny syn Heraklesa; jeden z argonautów
Hymen - Hymenajos,
młodzieniec który wyratował z rak piratów porwane panny na wydaniu;
Hypnos - syn Nocy,
bliźniak boga śmierci - Tanatosa;
mieszka na zachodzie, gdzie nigdy nie docierają promienie świtu;
Idomeneus - wódz
Kreteńczyków; wyborny kopijnik; uczestnik wojny trojańskiej po stronie
Greków
Ifigenia - córka Agamemnona i Klitajmestry, siostra Orestesa i Elektry;
porwana przez Artemidę na
swoją kapłankę
Ifikles - syn Alkmeny, brat Heraklesa
Ikar - syn Dedala; zginął podczas ucieczki z
Krety
Ino - córka Kadmosa i Harmonii;
siostra Semele i Agaue; żona Atamasa;
w szaleństwie rzuciła się do morza;
Io - córka boga rzeki
Inachos; zakochał się w niej Zeus;
zazdrosna Hera zamieniła ją w
krowę i kazała Argosowi jej
strzec; po jej ucieczce do Egiptu odzyskała ludzką postać i urodziła Epafosa
Iobates - król
Licji; kazał Bellerofonowi
walczyć z Chimerą
Iris - bogini o
tęczowych skrzydłach; latająca z Olimpu po wodę do Styksu,
którą bogowie wylewali na ziemię składając przysięgę; powozi rydwanem
zaprzęgniętym w pawie, którym wozi Herę;
pokojówka Hery, zawsze gotowa na jej życzenie; rozpinała łuk tęczy
Ismena - córka Edypa i Jokasty,
siostra Eteoklesa, Polinejkesa i Antygony
Itys - wnuk Pandiona, syn Prokne
i Tereusa; zabity przez
matkę;
Jazon - syn Ajzona; wychowywany przez Chejrona; wysłany przez Peliasa po złote runo jako wódz argonautów
Jokasta - Epikasta,
żona Lajosa z którym miała
Edypa, matka i
żona Edypa z którym miała Polinejkesa, Eteoklesa, Antygonę
i Ismenę; gdy Tejrezjasz powiedział jej, że
Edyp jest jej synem, powiesiła się;
Jolaos - woźnica Heraklesa; pomógł mu pokonać hydrę lernejską
Kadmos -
król Teb a na starość król Ilirii; syn Agenora,
brat Europy;
ojciec Semele, Agaue i Ino;
mąż Harmonii, dziadek Penteusa; pokonał smoka i założył
Teby; twórca Spartoj;
na stare lata bogowie
zamienili go wraz z
żoną w węże;
Kalchas - wróżbita,
który kazał złożyć ofiarę Artemidzie
z Ifigenii
Kalipso - jedna z nimf; mieszkająca na wyspie Ogigia;
osiem lat migdaliła się z Odyseuszem,
na rozkaz Zeusa pozwoliła mu
wreszcie odpłynąć
Kalliope -
"pięknolica"; muza pieśni
bohaterskiej; atrybuty - rylec i tabliczka woskowa
Kallisto - królewna
mieszkająca w Arkadii; przyjęta do orszaku Artemidy,
spotykała się potajemnie z Zeusem;
Artemida jako zdeklarowana dziewica ukarała ją zamieniając w
niedźwiedzia; Zeus zabrał ją do nieba, gdzie utworzyła gwiazdozbiór
Wielkiej Niedźwiedzicy
Kasandra -
wieszczka; przestrzegała wraz z Laokoonem
Trojan przed koniem trojańskim;
Kasjopea - matka Andromedy; twierdziła, że jest
piękniejsza niż Nereidy, za
co Posejdon zesłał na kraj
złego smoka;
Kastor - przyrodni
syn Tyndaleosa i Ledy; brat Polideukesa,
z którym tworzył nierozłączną parę oraz brat Heleny
i Klitajmestry; mistrz
w ujeżdżaniu koni; zginął w bitwie;
Kefalos - mąż Prokris; niechcący zabił ją na
polowaniu
Kekrops - pierwszy
król Aten; pół-człowiek pół-wąż;
Keleos - król
Eleuzis; mąż Metaniry
Kerkyon - zbójca,
zmuszający pojmanych podróżników do śmiertelnej walki zapaśniczej;
pokonany przez Tezeusza
Kery - piekielne
istoty, wiecznie spragnione
ludzkiej krwi, na polach bitew wypijają krew z rannych żołnierzy, aż ci
nie umrą; pomagają Eryniom
pilnować porządku w Tartarze
Kiane - rusałka wodna;
usiłowała zapobiec porwaniu Persefony
przez Hadesa po czym z
rozpaczy zamieniła się w strumień
Kimeryjczycy -
mieszkańcy Kimerii, krainy gdzie nigdy nie widać słońca, tam Odyseusz wywołał ducha Tejrezjasza
Kimon - wódz ateński,
który sprowadził do ojczyzny kości Tezeusza
Kirke - czarownica,
która zakochała się w Glauokosie
i podstępem zaczarowała swoją rywalkę - Skyllę;
zamieniła w świnie towarzyszy Odyseusza,
a potem się z nim migdaliła przez rok;
Klio - "głosząca
sławę"; muza historii; ze
zwojem pergaminu
Klitajmestra -
żona Agamemnona, po jego
zabiciu - Ajgistosa; matka Elektry, Orestesa
i Ifigenii
Kloto - jedna z Parek.
Klymena - złotowłosa
żona Heliosa, matka Faetona
Kokalos - władca
Sycylii, u niego mieszkał Dedal
po swojej ucieczce z Krety; jego córki zabiły Minosa
Koronis - jedna z nimf; matka Asklepiosa
- zmarła przy jego porodzie;
Kreon - władca Teb,
ojciec Kreuzy i Hajmona; ogłosił, że
pogromca Sfinksa dostanie za
żonę Jokastę i zostanie
władcą Teb; skorzystał z tego Edyp;
po bratobójczej śmierci Eteoklesa
i Polinejkesa ponownie
został władcą Teb;
Kreuza - córka Kreona, w której zakochał się Jazon; zabita przez zazdrosną Medeę
Kronos - najmłodszy z
tytanów; namówiony przez
matkę Gaję - obciął ojcu - Uranosowi jądra żelaznym
sierpem;
mąż Rei; połykał swoje dzieci
(potem je zwymiotował) z obawy o władzę - Hadesa,
Posejdona, Herę, Demeter
i Hestię; Zeus
nie został połknięty, bo ukryła go matka; po przegranej wojnie z
Zeusem, przestał się udzielać
Ksenios - jedno z
wcieleń Zeusa jako opiekuna
praw gościnności i proszących o pomoc i przytułek; opiekun posłów i
heroldów
Kynosura - jedna z
piastunek Zeusa; po jej
śmierci, wdzięczny Zeus umieścił ją na niebie jako gwiazdozbiór Małej
Niedźwiedzicy
Kyrena - nimfa która dusiła lwy jedną ręką;
matka Aristajosa
Labdakos - ojciec Lajosa
Ladon - bożek rzeczny;
ojciec nimfy Syrinks
Laertes - ojciec Odyseusza, mąż Antiklei
Lajos - władca Teb;
syn Labdakosa; następca Amfiona
i Dzetosa; mąż Jokasty,
ojciec Edypa, z którego rąk
zginął; za swoją skłonność do mężczyzn Hera
ukarała go, zsyłając Sfinksa
Lajstrygoni -
olbrzymy żywiące się ludzkim mięsem; walczył z nimi Odyseusz
Laokoon - wieszcz;
przestrzegał wraz z Kasandrą
Trojan przed koniem trojańskim; pożarty wraz z synami przez węże;
Laomedon(t) - król
Troi; służył u niego Posejdon;
Latona - matka Apolla i Artemidy
Leda - żona Tyndaleosa; z jaja które
podrzucił jej Hermes wylęgło
się czworo dzieci: Kastor, Polideukes, Helena i Klitajmestra;
prawdopodobnie uwiedziona przez Zeusa
pod postacią łabędzia;
Lejmoniady -
boginie kwiatów i łąk
Lemnijki -
mieszkanki wyspy Lemnos, na której były same kobiety, bo mężczyzn
wymordowały; argonauci
spędzili na tej wyspie 2 lata;
Lew z Nemei -
potwór pustoszący okolice Nemei, uduszony przez Heraklesa
Lichenes - jedna z Parek.
Likomedes - król
wyspy Skyros, gdzie resztę życia spędził Tezeusz
(w jednej z wersji - zabił Tezeusza, zrzucając go ze skały do morza);
na jego dworze ukrywał się Achilles
przed branką na wojnę trojańską
Linkeus -
młodzieniec, którego wzrok przenikał do głębin morskich; jeden z argonautów
Lotofagowie -
mieszkańcy Lotofagii; jedli kwiaty lotosu, które powodowały, że nie
chciało się opuścić ich kraju
Lykaon - król, który
poczęstował Zeusa na uczcie
ludzkim mięsem; w gniewie Zeus zesłał na ziemię potop;
Lykos - władca Teb,
następca Kadmosa; mąż Dirke, ojciec (zabity przez nich) Amfiona
i Dzetosa
Łania ceryntyjska
- ulubienica Artemidy;
łagodne zwierzę o spiżowych racicach i złotym porożu; pojmana przez Heraklesa
Maja - matka Hermesa
Marsjasz -
flecista; jeden z sylenów;
stanął do muzycznych zawodów z Apollem
i przegrał; Apollo przywiązał pokonanego do drzewa i obdarł ze skóry, a
królowi Midasowi, który jako
jedyny głosował za Marsjaszem, przyprawił ośle uszy;
Medea - córka Ajestesa, zakochała się w Jazonie i pomogła mu zdobyć złote
runo; okrutna czarodziejka - zabiła swego brata Absyrtosa
aby opóźnić pościg Ajestesa; próbowała otruć swojego pasierba - Tezeusza
Meduza - jedna z Gorgon; kto na nią spojrzał
zamieniał się w kamień; Perseusz
obciął jej głowę, a wtedy z jej szyi wyleciał Pegaz
Meleager - syn Altei i Ojneusa;
po jego narodzinach Parki
obdarowały go zdrowiem, a Altei powiedziały, że dopóki nie spali się
głownia na kominku, żyć będzie; Altea ugasiła głownię i ją schowała;
podczas polowania na dzika
kalidońskiego obraził z powodu Atalanty
swoich wujów, a w końcu ich pozabijał; na wieść o tym Altea wrzuciła
głownię do ognia i Meleager skonał; jeden z argonautów
Melpomena -
"śpiewająca"; muza tragedii;
atrybut - smutna maska
Memnon - syn Eos i Titonosa;
zabity przez Achillesa
Menelaos - mąż Heleny "trojańskiej"; brat Agamemnona, król Sparty
Menesteus - król
Aten, ustanowiony przez Dioskurów
Metanira - królowa
Eleuzis; żona Keleosa;
przyjęła na służbę Demeter,
gdy ta w rozpaczy szukała swej córki - Persefony;
Midas - król; Apollo przyprawił mu ośle uszy po
zawodach z Marsjaszem; gdy
Midas pomógł odnaleźć zabłąkanego w swoich ogrodach Sylena,
wdzięczny Dionizos
zapytał co chce w zamian; Midas zażądał, aby wszystko czego dotknie,
zamieniło się w złoto; byłby umarł z głodu, ale uprosił Dionizosa, aby
zdjął z niego ten dar;
Minos - sprawiedliwy
król Krety; syn Zeusa
i Europy; brat Radamantysa; mąż Pazyfae; ojciec Ariadny i Androgeosa,
ojczym Minotaura;
zginął podczas wyprawy na Sycylię, aby upomnieć się o Dedala - zabity przez córki Kokalosa (poparzyły go wrzątkiem w
kąpieli); po śmierci Zeus
uczynił go wraz z Ajakosem i Radamantysem sędzią dusz
w krainie zmarłych;
Minotaur -
pół-człowiek, pół-byk; pasierb Minosa,
syn byka ateńskiego i Pazyfae; potwór
mieszkający w labiryncie, zbudowanym przez Dedala;
zabity przez Tezeusza
Minyas - król; ojciec
córek Minyasa
Mnemosyne - matka muz
Mojry - boginie
przeznaczenia; patrz Parki
Muzy - dziewięć córek Zeusa i Mnemosyne
mieszkających na łąkach w górach Pierii u stóp Olimpu; były to Kalliope, Klio,
Euterpe, Taleja, Melpomena,
Terpsychora, Urania, Polihymnia
i Erato
Myrtilos - syn Hermesa, sługa Ojnomaosa; przekupiony przez Pelopsa uszkodził rydwan Ojnomaosa,
a ten zginął; po tym incydencie Pelops zabił Myrtilosa jako
niewygodnego świadka
Najady - boginie
źródeł i strumieni
Nauzykaa - córka Alkinoosa, królewna z wyspy
Scheria, pomogła Odyseuszowi po
morskiej katastrofie
Narcyz - piękny
młodzieniec, w którym kochały się wszystkie nimfy,
ale on nie kochał się w żadnej; pewnego razu zobaczył swoje odbicie w
tafli wody i zakochał się w sobie; gdy zmarł z próżnej tęsknoty - na
jego
grobie wyrósł kwiat, który nazwano narcyzem;
Nemezis - bogini
ludzkiego losu; czuwająca nad dolą człowieka; mścicielka zbrodni
Neoptolemos -
syn Achillesa; uczestnik
wojny trojańskiej
Nereidy - piękne
boginki morskie; miały na pieńku z Kasjopeą
Nereus - stary
mieszkaniec morza; ojciec Tetydy;
bawił opowieściami Amfitrytę
Nessos - centaur który porwał Dejanirę; zabity przez Heraklesa
Nestor - starzec
służący radą wodzom trojańskim; za młodu brał udział w polowaniu na dzika kalidońskiego; jeden z argonautów
Nike - skrzydlata
bogini zwycięstwa; córka Pallasa
i bogini rzeki Styks
Nimfy - istota
pośrednia między bogiem a
człowiekiem; żyły długo nie starzejąc się; uosobienie wdzięczności,
wrażliwości, delikatności; ich żywiołem była woda; rodzaje nimf to Najady, Oready,
Lejmoniady, Driady, Hamadriady;
wszystkie kochały się w Narcyzie;
nimfami były Koronis, Pitys, Syrinks,
Dafne, Amfitryta, Skylla,
Eurydyka, Kyrena,
Niobe - córka Tantalosa, żona Amfiona; miała 14 dzieci i
przechwalała się, że ma ich więcej niż Latona;
Apollo i Artemida zabiły jej dzieci
strzałami; zamieniona przez bogów w kamień;
Nizos - król Megary,
ojciec Skylli; miał purpurowy włos, który dawał mu magiczną moc;
pokonany przez Minosa
Notos - syn Eos i Astrajosa;
bóg wiatru południowego
Odyseusz - syn Laertesa i Antiklei,
mąż Penelopy, ojciec Telemacha; król Itaki; po wojnie
trojańskiej wracał do domu - co opisano w "Odysei": kraina Lotofagów, wizyta u Polifema, gościna w Eolii, walka z
Kirke, wizyta w kraju Kimeryjczyków, wabienie syren, minięcie Skylli i Charybdy,
gościna u Kalipso a potem u Nauzykii,
Oileus - ojciec Ajaksa;
Ojneus - król Etolii,
mąż Altei, ojciec Meleagera
Ojno - jedna z trzech
panien Dionizosa;
przemieniała wszystko w wino;
Ojnomaos - król
Elidy, ojciec Hipodamei;
zginął w wyniku podstępu Pelopsa
Okeanos - najstarszy
z tytanów; władał morzem, ale
że był już stary i nie wziął udziału w wojnie Kronosa
przeciwko Zeusowi, ten ostatni
uczynił go bogiem rzeki o nazwie Ocean, opływającej całą ziemię; ojciec
Amfitryty (zresztą miał
3000 córek);
Omfalia - królowa, u
której służył trzy lata Herakles,
ubrany w damskie ciuszki;
Oready - boginie gór
Orejtyja - wnuczka Erichtoniosa; siostra Prokris; żona Boreasza
Orestes - syn Agamemnona i Klitajmestry, brat Elektry i Ifigenii;
zabił niewierną matkę-mężobójczynię i jej drugiego męża - Ajgistosa
Orfeusz - król
Tracji i śpiewak; mąż pięknej Eurydyki,
którą kochał z wzajemnością; gdy umarła, poszedł po nią do piekła;
jeden z argonautów
Orion - cudnej urody
potężny myśliwy, który zawrócił w głowie wiecznej dziewicy - Artemidzie, że aż chciała wyjść za
niego za mąż, ale Oriona zabił skorpion;
Pafos - syn Pigmaliona i Galatei
Pajeon - niebiański
lekarz opiekujący się bogami na Olimpie
Pallas - "panna";
jeden z przydomków Ateny
Pallas - jeden z tytanów; ojciec Nike
Pan - człowiek z rogami
i nogami kozła; syn Hermesa;
bożek lasów i pastwisk; adorator Syrinks
(z niej zrobił sobie fletnię) oraz Pitys,
po śmierci której zaciągnął się do orszaku Dionizosa
Pandion - król Aten;
ojciec Prokne i Filomei; umarł ze zgryzoty po
śmierci Itysa
Pandora - piękna
kobieta stworzona m.in. przez Hefajstosa
i Atenę, będąca darem bogów
dla ludzi stworzonych przez Prometeusza;
wyszła za mąż za brata Prometeusza - Epimeteusza;
matka Pyrry
Pandrosos -
siostra Aglauros i Herse; Atena
kazała im pilnować małego Erichtoniosa;
z ciekawości zajrzały do kołyski i oszalały ze strachu
Parki - trzy siostry
przędące nić ludzkiego losu: Atropos,
Kloto, Lichenes; córki Nocy
Parmeniskos z Metapontu
- ślubował, że nigdy się nie uśmiechnie; wybuchnął śmiechem na widok
rzeźby autorstwa Dedala
Partenos -
"dziewica"; jeden z przydomków Ateny
Parys - syn Priama, króla Troi i Hekabe; brat Hektora
i Deifoba; porzucony w górach
wykarmiony przez niedźwiedzicę; rozsądził spór o to, która z bogiń jest
najpiękniejsza - wygrała Afrodyta,
ofiarowując mu Helenę, którą
porwał i tak rozpoczęła się wojna trojańska, w której zabił Achillesa i sam zginął
Patroklos -
przyjaciel Achillesa,
zabity pod Troją przez Hektora
Pazyfae - matka Minotaura (rezultat romansu z bykiem ateńskim); żona Minosa
Pegaz - skrzydlaty
koń; narodzony z Meduzy po
jej śmierci
Pejritoos - książę
tesalski, przyjaciel Tezeusza,
razem walczyli z centaurami
na weselu Pejritoosa; mąż Hipodamii;
brał udział w polowaniu na dzika
kalidońskiego; jeden z argonautów
Peleus - mąż Tetydy, książę z Tesalii, pasierb Chejrona, ojciec Achillesa; brał udział w
polowaniu na dzika kalidońskiego;
jeden z argonautów
Pelias - brat Ajzona, którego strącił z tronu;
zabity przez swoje córki, wprowadzone w błąd przez Medeę
Pelopia - córka Tiestesa, z którym spłodziła Ajgistosa; żona Atreusa;
Pelops - syn Tantalosa; król Myken; zabity
przez ojca i wskrzeszony przez Zeusa;
zabił Ojnomaosa i Myrtilosa, za co przeklęli go
bogowie; ojciec Atreusa i Tiestesa
Penelopa - żona Odyseusza, matka Telemacha;
podczas odysei, aby zwodzić namolnych zalotników, szyła szatę dla ojca,
którą w nocy pruła; jej mąż pozabijał zalotników po swoim
powrocie;
Penteus - król Teb;
wnuk Kadmosa i Harmonii, chcąc przeszkodzić w
zabawach Dionizosowi,
został rozerwany przez pijane bachantki - w tym przez swoją matkę - Agaue
Periboia -
jedna z dziewcząt składana w ofierze Minotaurowi;
o jej rękę kłócili się Minos z
Tezeuszem
Perifetes -
zbójca zabity własną maczugą przez Tezeusza
Persefona - córka Demeter; porwana przez Hadesa do Tartaru, w czym nie
przeszkodziła mu Kiane; na
rozkaz Zeusa Hades zwrócił
Persefonę matce, jednakże musi ona trzy miesiące w roku spędzać z
Hadesem (stąd pory roku);
Perseusz - syn Danae; mąż Andromedy;
pokonał Meduzę, a przed
śmiercią oddał jej głowę Atenie
Pigmalion - król
Cypru; wyrzeźbił posąg kobiety tak piękny, że się w niej zakochał; Afrodyta zlitowała się i ożywiła
posąg - tak powstała Galatea
Pitia - Pytia,
wieszczka
z wyroczni w Delfach, którą splądrował Herakles (wyrocznię, a nie wieszczkę)
Pitys - nimfa, w której zakochał się z
wzajemnością Pan, ale zazdrosny Boreasz strącił ją ze skały; po
śmierci wyrosła z niej pierwsza sosna
Plejady - córki Atlasa, żony bogów, urodziły
sławnych synów, a po śmierci trafiły jako gwiazdozbiór na niebo
Plutos - bożek
szczęścia;
Polias - "patronka
miast"; jeden z przydomków Ateny
Polidektes - król
wyspy Serifos; zakochał się w Danae,
a kiedy odrzuciła jego względy uwięził ją; zamieniony wraz z całym
dworem w kamienie, gdy Perseusz
pokazał mu głowę Meduzy
Polideukes -
przyrodni syn Tyndaleosa i
Ledy; brat Kastora, z którym tworzył
nierozłączną parę oraz Heleny
i Klitajmestry;
mistrz w walce na pięści; po śmierci Kastora w bitwie - przeniesieni
razem
na niebo jako gwiazdozbiór Bliźniąt; czasami odwiedzają Ziemię - jak
np. Formiona;
Polifem -
najpotężniejszy z cyklopów,
syn Posejdona; pożerał
ludzi; upity winem a następnie oślepiony przez Odyseusza
Polihymnia -
"pięknolica"; muza piszących
hymny i pieśni nabożne; atrybut - w zasłonie jak przy obrzędach
religijnych
Polikso -
przyjaciółka
Heleny, którą
znienawidziła
po wojnie trojańskiej; na jej rozkaz Helena została powieszona
Polinejkes - syn Edypa i Jokasty,
brat Eteoklesa, Antygony i Ismeny;
po odejściu rodziców miał rządzić Tebami razem z Eteoklesem, ale ten go
wygnał; sprowadził obce wojsko i zginął w wojnie przeciw Tebom; Kreon zabronił pogrzebania ciała
zdrajcy;
Polybos - król
Koryntu; przygarnął i wychował Edypa;
Posejdon (Neptun) -
syn Rei i Kronosa;
jego rodzeństwem byli
Hadesa, Hera,
Demeter, Hestia i Zeus;
władca morza; mąż Amfitryty;
po kłótni z Zeusem na temat podziału władzy, został wygnany z Olimpu i
poszedł na dziesięć lat na służbę do króla Laomedonta,
gdzie pracował jako murarz; po powrocie przeprosił się z Zeusem i
został panem morza; pomaga rozbitkom dopłynąć do lądu; w ręku trzyma
trójząb; pomaga ludziom - jak np. Amymone
Priam - król Troi; mąż
Hekabe, ojciec Parysa,
Hektora i Deifoba
Projtos - król; jego
córki przechwalały się, że są piękniejsze niż Hera,
za co ta zesłała na nie szaleństwo (uważały że są krowami i pasły się
na łące); wysłał Bellerofona
na stracenie do Iobatesa
Prokne - córka Pandiona, siostra Filomei; żona Tereusa;
gdy dowiedziała się co jej mąż zrobił z jej siostrą - oszalała i zabiła
swego syna
Prokris - wnuczka Erichtoniosa; żona Kefalosa; siostra Orejtyi; zazdrość
o męża doprowadziła do jej śmierci
Prokrustes
- zbójca, który zabijał swoje ofiary na specjalnym łożu; zabity przezTezeusza
Promachos - "pani
zastępów"; jeden z przydomków Ateny
Prometeusz -
jeden
z tytanów;
ulepił z gliny i łez pierwszego człowieka, a duszę dał mu z iskier
skradzionych z rydwanu słońca; podarował ludziom ogień, nauczył ich
rzemiosła i sztuki; okpiwszy Zeusa
w rewanżu za puszkę Pandory,
został na jego rozkaz przykuty do skał Kaukazu, gdzie orzeł wyjadał mu
codziennie wątrobę, która w nocy odrastała; ojciec Deukaliona
Proteusz -
mieszkaniec głębin; opiekun trzód fok Posejdona;
znał się na wróżbach i znał przyszłość; miał zdolność zmieniania się w
dowolne stworzenie, a nawet przedmioty, przez co trudno było go
schwytać;
Psyche - nieziemskiej
urody królewna, która rozkochała w sobie Erosa;
przyjęta na Olimp gdzie odbyły się ich zaślubiny
Ptaki ze Stymfalos
- ptaki o
żelaznych dziobach i ostrych piórach, które żywiły się ludzkim mięsem i
mieszkały opodal miasta Stymfalos; zabite przez Heraklesa
Pylades - przyjaciel
Orestesa.
Pyrra - jedyna ocalała
wraz z mężem Deukalionem z
potopu; córka Epimeteusza
i Pandory; zaludniła ziemię
rzucając kamienie z których rodziły się kobiety;
Radamantys - syn Europy i Asteriosa,
przyrodni brat Minosa (według
innej wersji - tak jak Minos - był synem Europy i Zeusa);
mąż Alkmeny; sprawiedliwy
król; po śmierci Zeus uczynił
go wraz z Ajakosem i Minosem
sędzią dusz w krainie zmarłych
Reja - Rhea, żona Kronosa; "matka bogów" - Hadesa, Posejdona,
Demeter, Hestii, Hery
i Zeusa;
Sarpedon - syn Europy i Asteriosa,
przyrodni brat Minosa
Satyrowie (Fauny) -
pól-ludzie pół-kozły; wiecznie podpici, weseli ulubieńcy Dionizosa
Selene (Luna) -
bogini
księżyca zsyłająca rosę; aczkolwiek to Artemidę
uważano za boginię księżyca; zakochana w Endymionie
Semele - matka Dionizosa; córka Kadmosa i Harmonii;
siostra Agaue i Ino; prosiła Zeusa
aby ten pokazał się jej w pełni majestatu; gdy to zrobił, nie
wytrzymała jego blasku i spłonęła wśród błyskawic, wydając na świat
Dionizosa;
Sfinks - potwór - w
połowie kobieta, w
połowie lew; porywał i rzucał w przepaść ludzi z okolic Tebów, którzy
nie potrafili odgadnąć jego zagadki; pokonał go Edyp
Sinnis - zbójca,
który
rozrywał swoje ofiary przywiązując je do dwóch naprężonych sosen;
zabity przez Tezeusza
Skiron - zbójca,
który
zrzucał swoje ofiary ze skały do morza; zabity przez Tezeusza
Skylla - nimfa, w której zakochał się Glaukos; zamieniona przez
zazdrosną Kirke
w potwora morskiego o dwunastu łapach i sześciu głowach; osiadła na
Sycylii gdzie na wybrzeżu porywała marynarzy z przepływających statków;
Skylla - córka
Nizosa; pomogła Minosowi
pokonać jej ojca; po zdobyciu Megary Minos kazał ją utopić;
zamieniona po śmierci w ptaka
Spartoj - wojownicy,
którzy wyrośli ze smoczych zębów zasianych przez Kadmosa,
który najpierw zabił tego smoka
Spermo - jedna z
trzech
panien Dionizosa;
przemieniała wszystko w ziarno;
Starki (graje) - trzy
siwe od urodzenia siostry, posiadające jedno oko i jeden ząb, które
sobie pożyczały; oko i ząb zabrał im Perseusz,
aby wskazały my, gdzie można znaleźć Gorgony
Styks - najstarsza
córka
Okeanosa
Sylen - mądry bożek
leśny; mistrz i wychowawca Dionizosa;
opoj; kiedyś upity zabłądził w ogrodach króla Midasa;
mile widziany na Olimpie;
Syleny - bóstwa rzek
i
źródeł; miały postać pół-ludzi pół-koni; jednym z nich był Marsjasz; później kojarzone z satyrami;
Symplegady - dwie
skały w cieśninie Bosfor, miażdżące statki; argonauci
dali im radę, puszczając najpierw gołębia, a potem szybko przepływając;
od
tej pory skały znieruchomiały;
Syreny - morskie
stwory, pół-kobiety,
upierzone od pasa, szponami trzymały się skał i trzepotały skrzydłami;
o pięknym głosie, którym wabiły żeglarzy, a ich roztrzaskane o skały
ciała pożerały
Syrinks - jedna z nimf; córka Ladona;
zakochał się w niej Pan,
ale ona nie chciała takiego brzydala i poprosiła bogów o pomoc przed
namolnym adoratorem; bogowie zamienili ją w trzcinę, z której Pan
zrobił sobie fletnię;
Syzyf - król Koryntu;
ulubieniec bogów, których sekrety wyjawiał po powrocie z olimpijskich
uczt;
dwukrotnie przechytrzył Tanatosa,
aż w końcu został strącony do Hadesu gdzie wykonuje syzyfową pracę;
Taleja - "rozkoszna";
muza komedii; atrybut
- maska
komiczna; jedna
z charyt(?)
Tanatos - syn Nocy,
bliźniak boga snu - Hypnosa;
odcina pukiel włosów konającemu, oddzielając go w ten sposób od świata
żywych; przygoda z Admetosem;
przedstawiany jako skrzydlaty młodzieniec ze spuszczoną głową i
pochodnią w dłoni; uwięziony przez Syzyfa
Tantalos (Tantal) -
król Myken; ojciec Niobe;
syn Ajgistosa; przyjaciel
bogów; aby ich sprawdzić podał pieczeń ze swego syna Pelopsa; za ten czyn został
strącony do Tartaru, gdzie cierpi straszne męki; zabity przez Agamemnona;
Taumas - ojciec harpii
Telamon - ojciec Ajaksa i Teukra;
Tejrezjasz -
niewidomy wieszcz z długą i siwą brodą, który oślepł za młodu gdy
zobaczył nagą Atenę; kiedyś
był kobietą, Zeus dał mu życie
siedem razy dłuższe niż przeciętnego człowieka; powiedział Edypowi i Jokaście
o ich kazirodztwie; jego ducha wywołał Odyseusz
aby przepowiedział mu dalsze losy;
Temida - Temis,
bogini
sprawiedliwości, obyczaju i porządku; pierwsza żona Zeusa;
matka hor
Tereus - król Tracji;
mąż Prokne; zakochany w jej
siostrze - Filomei - gdy ta
odrzuciła jego zaloty, uciął jej język i zostawił na wyspie, za co
Prokne straszliwie go ukarała; zamieniony w dudka
Terpsychora -
"kochająca taniec"; muza tańca;
atrybut - lira
Tetyda - bogini
morza;
matka Achillesa;
zaopiekowała się Hefajstosem,
gdy został zrzucony z Olimpu przez Zeusa,
żona Peleusa
Teuker - syn Telamona, brat Ajaksa;
Megaryjczyk, doskonały łucznik; uczestnik wojny trojańskiej po stronie
Greków;
Tezeusz - syn Ajgeusa i Ajtry;
pasierb Medei; pogromca Skirona, Sinnisa,
Kerkyona, Prokrutesa,
Minotaura; kochanek Ariadny, mąż Antiope,
ojciec Hipolita; po śmierci
Antiope poślubił Fedrę, która
popełniła samobójstwo po śmierci Hipolita; przyjaciel Pejritoosa; porwał Helenę spartańską, co doprowadziło
do wojny i jego wygnania - umarł z dala od ojczyzny; jego kości
odnalazł Kimon i sprowadził do
Aten; brał udział w polowaniu na dzika
kalidońskiego; jeden z argonautów
Tiestes - syn Pelopsa; brat Atreusa,
którego nienawidził; ojciec Pelopii
i Ajgistosa
Titonos - królewicz,
w
którym zakochała się Eos;
poprosiła Zeusa
o nieśmiertelność dla niego, ale zapomniała poprosić o wieczną młodość;
z czasem Titonos zgrzybiał, zdziecinniał i skurczył się, aż wreszcie
Zeus zamienił go w świerszcza; ojciec Memnona
Tyche (Fortuna) -
bogini
szczęścia; córka Zeusa lub Prometeusza
Tyfon - potwór wydany
na
świat przez Gaję z zemsty za
zabicie podczas gigantomachii gigantów;
pół-człowiek, pół-wąż, o upierzonym ciele i włochatej głowie; buchał
smołą a z oczu miotał płomienie; zabity przez Zeusa
i przywalony przez niego Sycylią, buchający ogniem przez Etnę; ojciec
szalonych wichrów i trąb powietrznych roztrzaskujących statki o skały
Tyndareos
-
król Sparty; mąż Ledy;
Tytani - dzieci Uranosa i Gai;
ich rodzeństwem byli cyklopi,
hekatonchejrowie
i
giganci; tytanami byli Okeanos, Kronos,
Prometeusz, Epimeteusz; Astrajos; Pallas;
walczyli po stronie Kronosa w
jego wojnie przeciwko Zeusowi
Urania -
"niebiańska"; muza
gwiaździarstwa czyli astrologii (i astronomii); atrybut
- globus nieba
Uranos - pierwszy
bóg,
który wyszedł z Chaosu; mąż Gai; dał początek rodom tytanów, cyklopów
i hekatonchejrów;
pożerał swoje potomstwo za co został okaleczony przez syna - Kronosa; więcej się nie udzielał w
dziejach bogów i herosów
Zefir - syn Eos i Astrajosa;
bóg wiatru wschodniego; z zazdrości o Hiakintosa
spowodował jego śmierć z ręki Apolla;
Zetos - patrz Dzetos
Zeus (Jowisz) - syn Kronosa i Rei;
jego rodzeństwem byli Hades, Posejdon, Demeter,
Hestia i Hera
(była również jego żoną); mąż Temidy
(przed Herą); pan błyskawic i pogody; największy z bogów; ojciec Ateny, Apolla,
Hermesa,
Hefajstosa, Aresa, Dionizosa
PRZEDMIOTY, MIEJSCA
Acheloos - rzeka w Etolii;
Acheront - błotnista rzeka boleści w Hadesie, wpadająca do Styksu;
Akropolis - skała w Atenach, z której rzuciły się Aglauros, Herse i Pandrossos, gdy doznaly obłędu po ujrzeniu Erichtoniosa w kołysce;
Ambrozja - pokarm bogów na Olimpie; o słodkim smaku, rozpływający się w ustach, dająca siłę, pogodę ducha i nieśmiertelność;
Argo - okręt, którym Jazon wybrał się po złote runo; na dziobie umieszczono kawałek świętego dębu z Dodony, który głosem wskazywał drogę;
Argolida - kraina na Peloponezie; jej głównym miastem było Argos, a główną rzeką Inachos;
Argos - główne miasto Argolidy, położone u podnóża góry Larisy; królem był Akrizjos, dziadek Perseusza; władcą był też Agamemnon;
Arkadia - kraina, w której leżała Kyllene oraz miasto Stymfalos; miejsce narodzin Pana;
Artemizjon - przylądek na wyspie Eubei, gdzie zebrała się grecka flota podczas najazdu Kserksesa;
Ateny - największe miasto Attyki; jej pierwszym królem był Kekrops; tracki król Tereus pomógł Atenom wygrać wojnę z Tebami; królem Aten był też Ajgeus - ojciec Tezeusza; Ateny składały haracz z siedmiu chłopców i siedmiu dziewic Minosowi z Krety;
Attyka - kraina, której największym miastem były Ateny;
Aulis - miasto w Beocji, pod którym zebrali się Grecy przed wyruszeniem na Troję podczas wojny trojańskiej;
Beocja - kraina, w której leżał Parnas, Helikon, Aulis; tu na stare lata przeniósł się Radamantys; tu znajdowało się miasto Orchomenos;
Bitynia - poza jej granice zostały przepędzone harpie przez Kalaisa i Dzetosa;
Byki ze spiżu - potężne byki, stworzone przez Hefajstosa i podarowane Ajetesowi - królowi Kolchidy; nimi Jazon zaorał Pole Aresa
Ceuta - skała, jeden ze słupów Heraklesa;
Cypr - wyspa, opodal której z piany morskiej wyszła Afrodyta;
Czapka z psiej skóry - czapka Hadesa, czyniła właściciela niewidzialnym;
Delfy - miasto z wyrocznią, w której wieszczyła Pitia; wyrocznia splądrowana przez Heraklesa, gdy Pitia nie chciała mu wieszczyć;
Delos - wyspa, na której urodził się Apollo;
Dodona - miejsce świątyni i wyroczni ku czci Zeusa; kawałek dębu z Dodony umieszczono w Argo;
Egida - tarcza zrobiona przez Zeusa ze skóry kozy Amaltei; nie mógł jej przebić żaden pocisk;
Eleuzis - miasto, gdzie Demeter była wychowawczynią syna króla Keleosa; tu oczyszczał się Herakles przez wyprawą do Hadesu po Cerbera;
Elida - królestwo króla Augiasza, którego stajnię miał sprzątnąć Herakles; królem Elidy był też Ojnomaos, ojciec Hipodamei;
Eolia - pływająca wyspa, którą rządził Eol; odwiedzona przez Odyseusza podczas powrotu z Troi do domu;
Erydan - rzeka, do której spadł Faeton, strącony przez Zeusa;
Eryks - góra na Sycylii, ze świątynią Afrodyty;
Erymant - okolica, w której grasował straszny dzik, zabity potem przez Heraklesa;
Etiopia - kraina, w której Perseusz uwolnił Andromedę po zabiciu smoka;
Etna - góra, w której kuźnię miał Hefajstos; drugą miał na Lemnos;
Etolia - kraj leżący pomiędzy dwiema rzekami - Acheloosem i Euenosem; rządził nią Ojneus, którego synem był Meleager; grasował opodal dzik kaledoński, zabity przez Meleagera;
Eubea - wyspa, opodal której zebrała się grecka flota podczas najazdu Kserksesa;
Euenos - rzeka w Etolii;
Eurotas - rzeka w Lakonii;
Faleron - port w Atenach, do którego przybył Tezeusz po zabiciu Minotaura;
Feniks - "słoneczny ptak", długowieczny ptak, który odradzał się ze swoich popiołów, spalony przez Słońce;
Ftyia - kraina, z której pochodził Peleus, ojciec Achillesa;
Gibraltar - skała, jeden ze słupów Heraklesa;
Grota delficka - miejsce siedziby wieszczki; odwiedzili ją Deukalion i Pyrra po potopie;
Hades - podziemne królestwo utożsamiane z piekłem; pilnowane przez Cerbera;
Hajmos - góry krwi w Tracji; czerwone z powodu krwi Tyfona, zranionego sierpem przez Zeusa;
Harfa Amfiona - cudowny instrument, poruszający muzyką kamienie; dzięki niemu Amfion i Dzetos otoczyli Teby murami;
Helikon - szczyt górski w Beocji, na którym mieszkały muzy, tak jak i na Parnasie;
Hellespont - morze nazwane od Helli, która podczas ucieczki z Frysosem, spadła ze złotego baranka do tego morza i zginęła;
Hippokampy - dwunożne konie morskie, które ciągnęły wóz Posejdona;
Ikaria - wyspa, na którą spadł i zginął Ikar;
Iliria - kraina, w której na starość zamieszkał Kadmos z żoną Harmonią;
Ilissos - rzeka, znad brzegu której została porwana Orejtyja; postawiono tu świątynię Boreasza z wdzięczności za rozgonienie perskiej floty;
Inachos - główna rzeka Argolidy;
Itaka - ojczyzna Odyseusza;
Jolkos - miasto w Tesalii, którego władcą był Ajzon, ojciec Jazona;
Kaduceusz - atrybut Hermesa, obok petasosa; laska z leszczyny, opleciona przez dwa węże; miała moc uśmierzania waśni;
Kaukaz - góry, w których Zeus przykuł do skały Prometeusza, gdzie orzeł wyjadał mu wątrobę;
Kimeria - miasto przed wrotami do Hadesu, pełne chmur i mgieł, gdzie nigdy nie świeci Słońce; w gaju Persefony było wejście do Hadesu; tu podczas odysei Odyseusz przywołał ducha Tejrezejasza by ten wróżył mu przyszłość;
Kokytos - rzeka lamentu w Hadesie; odnoga Styksu; od niej odchodzi Leta;
Kolchida - kraina nad Morzem Czarnym, gdzie osiadł Fryksos po ucieczce z Orchomenos; tu ze starości zdechł boski baranek, a jego złote runo zawisło w gaju Aresa;
Kolonos - miejscowość opodal Aten, gdzie umarł Edyp;
Koń trojański - drewniany koń, zbudowany przez Greków i zaciągnięty jako trofeum przez Trojan do miasta; w środku ukryci byli Grecy, którzy nocą otworzyli bramy miasta, przez co Troja upadła;
Korynt - miasto-państwo, którego królowa wzięła na wychowanie Edypa, porzuconego przez Jokastę; królem Koryntu był Syzyf;
Kreta - wyspa, z której Herakles sprowadził byka kreteńskiego; za czasów Minosa Ateny musiały składać haracz z dziewic i chłopców jako ofiary dla Minotaura; tu zamieszkała Europa po porwaniu przez Zeusa;
Kyllene - góra w Arkadii, miejsce narodzin Hermesa;
Kyzikos - miasto, z którego nie mogli wydostać się Argonauci z powodu przeciwnych wiatrów;
Lacedemon - inna nazwa Sparty;
Lakonia - kraina, której stolicą była Sparta;
Lesbos - wyspa, na której pochowano głowę Orfeusza;
Labirynt - budynek na Krecie, o skomplikowanym wnętrzu, zbudowany przez Dedala jako siedziba Minotaura;
Latmos - góra z grotą, w której spał Endymion snem nieprzespanym;
Lemnos - wyspa, na którą spadł Hefajstos i miał tam kuźnię; drugą miał we wnętrzu Etny; w czasach podróży Argonautów wyspa była zamieszkana tylko przez kobiety;
Lerna - miejscowość gdzie grasowała hydra, zabita potem przez Heraklesa;
Leta - rzeka zapomnienia w Hadesie, odchodząca od Kokytosu; kto napije się z niej wody, zapomina co przeżył na ziemi;
Licja - miasto w Azji Mniejszej, do którego Projtos wysłał Bellerofona; Bellerofon zabił tu Chimerę przy pomocy Pegaza i ołowianych pocisków;
Łoże Prokrustesa - łoże, na którym podróżnych kładł zbój Prokrustes i zależnie od tego, czy łóżko było za krótkie czy za długie - wyrywał kończyny lub je obcinał;
Maczuga - oręże Heraklesa, zrobione z drzewa oliwnego, które wyrwał z korzeniami;
Maraton - miejsce opodal Aten, gdzie grasował straszy byk, ujarzmiony został przez Tezeusza;
Marsjas - rzeka powstała z łez boginek i bogów po śmierci Marsjasza;
Mykeny - królestwo króla Eurysteusa, u którego Herakles musiał wykonać dwanaście prac; tu także Atreus podał swemu bratu Tiestesowi pieczeń z jego dzieci i koszyk z ich głowami;
Naksos - wyspa o kształcie liścia winorośli; miejsce ślubu Ariadny i Dionizosa;
Nektar - wino bogów na Olimpie; o zapachu nie do opisania;
Neksos - wyspa, na której Posejdon poznał Amfitrytę;
Nemea - podmiejskie winnice opodal Myken, pustoszone przez lwa, którego zabił potem Herakles;
Nić Ariadny - kłębek nici podarowany Tezeuszowi przez Ariadnę; umożliwił mu odnalezienie drogi w labiryncie, po zabójstwie Minotaura;
Nysa - góra, na której współzawodniczyli Apollo i Marsjasz; na niej wychowywał się Dionizos pod opieką Sylena;
Ocean - olbrzymia rzeka, opływająca świat;
Odyseja - podróż Odyseusza po zakończeniu wojny trojańskiej do swojej ojczyzny - Itaki; trwała 20 lat;
Odejon - gmach koncertowy u podnóża skały Akropolis, gdzie występowali artyści podczas Panatejów, czyli uroczystości ku czci Ateny;
Ogigia - wyspa, na którą sztorm wyrzucił Odyseusza podczas odysei; mieszkała na niej nimfa Kalipso;
Olimp - góra, siedziba Zeusa podczas wojny z Krobosem; potem siedziba bogów; u jej stóp Muzy pochowały szczątki Orfeusza;
Olimpia - miejsce kultu Zeusa na Peoponezie, gdzie odbywały się co cztery lata igrzyska; w świątyni olimpijskiej stał posąg Zeusa stworzony przez Fidiasza - jeden z cudów świata starożytnego;
Omfalos - obły kamień w świątyni Apolla w Delfach, uważany za pępek świata;
Orchomenos - miasto w Beocji, rządzone przez Atamasa;
Oschoforia - święto ku czci Tezeusza;
Otrys - góry, w których miał siedzibę Kronos i tytani podczas wojny z Zeusem;
Parnas - góra w Beocji; jedyna, która nie została zatopiona podczas potopu; zatrzymała się tam łódka z Deukalionem i Pyrrą; mieszkały na niej muzy, tak jak i na Helikonie;
Pegaz - skrzydlaty koń, który wyleciał z szyi Meduzy po obcięciu jej głowy;
Pelion - góra w Tesalii, u podnóża której znajdowała się grota, w której mieszkał Chejron;
Penejos - rzeka przy pomocy której Herakles oczyścił stajnię Augiasza;
Petasos - kapelusz podróżny ze skrzydełkami; atrybut Hermesa, obok kaduceusza;
Partenon - najsłynniejsza świątynia ku czci Ateny, leżąca w Atenach;
Piza - miasto opodal Olimpii, gdzie Pelops podstępem zabił Ojnomaosa, a potem Myrtilosa;
Pola Elizejskie - przepiękna łąka na Wyspie Błogosławionych; miejsce biesiad prawych dusz;
Pole Aresa - pole w Kolchidzie, które Jazon zaorał przy pomocy spiżowych wołów i zasiał smocze zęby, z których wyrośli wojownicy;
Puszka Pandory - gliniana beczka, którą bogowie dali Pandorze w posagu; po otwarciu jej przez Epimeteusza, wyleciały z niej utrapienia, choroby i nędza dręczące ród ludzki;
Pylos - ojczyzna Nestora;
Pyriflegeton - ognisty strumień okalający mury zamku Hadesa;
Rodos - wyspa, którą podarowano Heliosowi; na wyspie schroniła się Helena Trojańska, wygnana ze Sparty po śmierci Menelaosa;
Róg obfitości - róg kozy Amaltei, pobłogosławiony przez Zeusa; napełniał się wszystkim, czego Zeus zapragnął;
Scheria - wyspa, na którą trafił Odyseusz podczas odysei; mieszkali na niej Feakowie, budujący okręty mające duszę; władcą wyspy był Alkinoos;
Serifos - wyspa, na której dorastał Perseusz;
Simois - rzeka opodal Troi;
Sipylos - rodzinne miasto Niobe, do którego się przeniosła z Teb po śmierci swoich dzieci;
Skamander - rzeka opodal Troi; na równinie przy Skamandrze toczyły się walki podczas wojny trojańskiej; Achilles stoczył walkę z bogiem rzeki podczas tej wojny;
Skyros - wyspa, gdzie ukrywał się Achilles pomiędzy córkami Lykomedesa; tu na starość zamieszkał Tezeusz i zginął, spadając w przepaść;
Słupy Heraklesa - Gibraltar i Ceuta, dwie skały ustawione przez Heraklesa na pamiątkę jego przejścia do Afryki, podczas jego wyprawy po woły Gerionesa;
Sparta - Lacedemon; miasto-państwo, z którego pochodziła Helena, którą porwał Tezeusz; stolica Lakonii; gdy królem był Menelaos, Parys porwał jego żonę - Helenę, co spowodowało wybuch wojny trojańskiej;
Stajnia Augiasza - stajnie króla Elidy, od trzydziestu lat nie sprzątane, które wyczyścił Herakles przy pomocy rzeki Penejos;
Styks - największa z rzek w Hadesie, opływająca go dziewięć razy; woda w niej jest czarna i nieruchoma; na wodę ze Styksu, przynoszoną przez Iris, przysięgali bogowie, wylewając ją na ziemię w momencie przysięgi; wpada do niej Acheront; odnogą Styksu jest Kokytos (i Leta);
Stymfalos - miasto w Arkadii, opodal którego zagnieździły się żelazne ptaki, karmiące się ludzkim mięsem, zabite przez Heraklesa;
Sycylia - wyspa, którą Zeus przywalił Tyfona; mieszkała na niej Skylla; tu zamieszkał Dedal po ucieczce z Krety;
Sydon - miasto w Fenicji, którego władcą był Agenor; stąd Zeus porwał jego córkę - Europę;
Symplegiady - dwie skały zamykające dostęp do Bosforu, miażdżące statki, które chciały między nimi przepłynąć;
Syringa - fujarka z trzciny, na której grał Pan;
Szata Dejaniry - koszula wyprana przez Dejanirę w krwi centaura Nessosa; koszula wżarła się w ciało Heraklesa, przyczyniając się do jego śmierci;
Tajget - góry opodal Sparty, gdzie wychowywali się Kastor i Polideukes;
Tajnaros - miasto, w którym było wejście do Hadesu; tędy wszedł Herakles, gdy szedł po Cerbera;
Tarcza Ateny - tarcza na której znajdowała się głowa Meduzy, którą oddał Atenie Perseusz na krótko przed swoją śmiercią;
Tartar - bezdenna czeluść w Hadesie, gdzie panuje potrójna noc; stoi tam siedziba Nocy; Uranos strącił do niego tytanów, cyklopów i hekatochejrów; miejsce najokrutniejszych tortur dla zbrodniarzy; pilnowany przez Erynie; tu cierpią Danaidy, Syzyf, Tantalos
Tauryda - kraina, gdzie tubylcy składali schwytanych na wybrzeżu cudzoziemców w ofierze Artemidzie;
Teby - miasto-państwo, z którym wojnę prowadziły Ateny; założone przez Kadmosa; tu zginęła Dirke, wleczona przez woły; tu Artemida i Apollo zabili dzieci Niobe; w okolicach Tebów grasował Sfinks; władcą Teb był Edyp; zburzone podczas wojny Eteoklesa z Polinejkesem;
Tempe - dolina, w której Orfeusz spotkał Eurydykę;
Tesalia - kraina, gdzie Zeus stoczył walkę z Kronosem; znajdowała się tam góra Pelion; miejsce walki Tezeusza i Pejritoosa z centraurami; ojczyzna Pejritoosa; w Tesali leżało miasto Jolkos;
Tracja - ulubiona kraina Aresa; jej królem był Orfeusz; jej król Diomedes miał klacze karmione ludzkim mięsem, zabrane później przez Heraklesa; król Tetereus pomógł Atenow w wojnie z Tebami; tu Boreasz miał na wysokiej górze swój pałac; za czasów Argonautów władał nią Fineus, dręczony przez harpie;
Troja - miasto-państwo; tu Herakles pokonał smoka zesłanego na króla Laomedona przez Posejdona, jako karę za krzywoprzysięstwo; królem był Priam, a jego synem Parys; opodal Troi płynęły rzeki Simois i Skamander; po dziewięciu latach wojny trojańskiej zdobyta podstępem przy pomocy konia trojańskiego;
Trojzena - królestwo, z którego pochodziła matka Tezeusza - Ajtra;
Trójząb - trident, atrybut i broń Posejdona;
Wieniec laurowy - wręczany w nagrodę wybitnym poetom; noszony na głowie przez Apolla;
Woły Gerionesa - stado wołów należące do olbrzyma Gerionesa, pilnowane przez dwugłowego psa i siedmiogłowego smoka, zabrane przez Heraklesa;
Wyspa Błogosławionych - miejsce, gdzie odpływają dusze ludzi sprawiedliwych; znajdują się na niej Pola Elizejskie;
Złote jabłka - rosnące na jabłoni podarowanej Herze i Zeusowi przez Gaję; jabłoń była pilnowana przez Hesperydy; jabłka zerwał Atlas na prośbę Heraklesa, a Herakles zaniósł je Eurysteusowi;
złote jabłka rzucał Hippomenes Atalancie podczas ich wyścigu;
złote jabłko z napisem "dla najpiękniejszej" rzuciła pomiędzy boginie Eris na weselu Tetydy i Peleusa; Parys podarował je Afrodycie, która obiecała mu piękną Helenę;
Złote runo - runo pochodzące z boskiego baranka, który potrafił latać i mówić ludzkim głosem; na baranku uciekli z Orchemenos Fryksos i Helle; w Kolchidzie baranek zdechł ze starości, a jego złote runo zawieszono w gaju Aresa; było pilnowane przez smoka, który nigdy nie spał; zabrane przez Jazona;
Żagiel - czerwony żagiel miał być symbolem zwycięstwa Tezeusza nad Minotaurem, a czarny żagiel - jego przegranej i śmierci; Tezeusz wracając do Aten, zapomniał zmienić żagiel z czarnego na czerwony, przez co jego ojciec Ajgeus rzucił się ze skały, gdy dojrzał w oddali czarny żagiel;