Prawidłowe wartości badań laboratoryjnych (wybór)
UWAGA! Prawidłowe wartości badań laboratoryjnych opracowane są dla około 95% populacji. Jeżeli Twoje wyniki badań odbiegają od normy, nie oznacza to (z reguły), że jutro umrzesz. Należy skonsultować je z lekarzem, a najlepiej powtórzyć badanie jeszcze raz. Warto też sprawdzić, czy na otrzymanym wyniku jest na pewno Twoje nazwisko. Ze zrozumiałych względów nie zamieszczono tu interpretacji wyników badań.
Symbol	Opis	Wartości	Uwagi
KREW (OSOCZE, SUROWICA)
Acetooctan + aceton	Ciała ketonowe	0,3 - 2,0 mg% (3 - 20 mg/l)	(S); [2]
ACP	patrz Fosfataza kwaśna
Adrenalina całkowita	Epinefryna	0,6 - 3,6 nmol/l	(P); [6]
AlAT	Aminotransferaza alaninowa	<=30 j.m. (<= 510 nmol/l/s)	(S); [2]
ALP	patrz Fosfataza alkaliczna
ALT	patrz AlAT
Aluminium	patrz Glin
Aminopeptydaza leucynowa	LAP	16 - 32 U/l	(S); [5]
Aminotransferaza alaninowa	patrz AlAT
Aminotransferaza asparaginianowa	patrz AspAT
Amylaza	Diastaza	25 - 125 U/l	powyzej 70 r.ż. - 20 - 160 U/l; [3]
Androstenedion	Androstenedion	3,5 - 7 nmol/l [K]; 3 - 5 nmol/l [M] (1 - 2 ng/ml [K]; 0,8 - 1,3 ng/ml [M])	(P); [4]
Antygen specyficzny gruczołu krokowegoa	patrz PSA
AP	patrz Fosfataza alkaliczna
APTT	patrz Czas kaolinowo-kefalinowy
Arsen	As	12 - 20 nmol/l	(S); [6]
AspAT	Aminotransferaza asparaginianowa	<=30 j.m. (<= 510 nmol/l/s)	(S); [2]
AST	patrz AspAT
Bazocyty	patrz Morfologia krwi obwodowej
Białe krwinki krwi	patrz Morfologia krwi obwodowej
Białko całkowite	Białko całkowite	60 - 80 g/l (6 - 8 g/dl)	[3]
Białko C-reaktywne		< 0,005 g/l (< 0,5 mg%) zależy od wieku i płci	(S, P); [5]
Bilirubina całkowita	Bilirubina całkowita	<= 1mg% (<= 17,1 mcmol/l)	(S); [2]
Ca	Wapń całkowity	8,5 - 10,5 mg% (2,1 - 2,6 mmol/l)	(S); [2]
Ceruloplazmina		0,94 - 3,75 mcmol/l (15 - 60 mg%)	(S); [5]
Cholesterol całkowity	Cholesterol całkowity	3,9 - 6,85 mmol/l (150 - 265 mg/dl)	(S, P); zależy od wieku; [1]
Cholesterol - frakcja HDL	HDL	> 1,04 mmol/l (> 40 mg/dl)	(S, P); [1]
Cholesterol - frakcja LDL	LDL	< 4,68 mmol/l (< 180 mg/dl)	(S, P); [1]
Cholesterol - frakcja VLDL	VLDL	< 1,04 mmol/l (< 40 mg/dl)	(S, P); [1]
Cholinoesteraza		3000 - 8000 U/l	(S, P); [5]
CO2	Dwutlenek węgla całkowity	24 - 29 mmol/l	(S, P); [1]
Chrom	Cr	1,5 - 4,7 nmol/l	(S); [6]
Ciała ketonowe	patrz Acetooctan + aceton
CK	patrz Kinaza kreatynowa
CRP	patrz Białko C-reaktywne
Cukier	patrz Glukoza
Cynk	Zn	12 - 16 mcmol/l	(S); [6]
Czas częściowej tromboplastyny	patrz Czas kefalinowy
Czas częściowej tromboplastyny po aktywacji	patrz Czas kaolinowo-kefalinowy
Czas fibrynolizy	Czas lizy skrzepu euglobulin	100 - 300 min.	[3]
Czas kaolinowo-kefalinowy	Czas częściowej tromboplastyny po aktywacji, APTT	42 - 65 s	[3]
Czas kefalinowy	Czas częściowej tromboplastyny, PTT	65 - 80 s	[3]
Czas krwawienia	Czas krwawienia	< 7 min (420 s)	[3]
Czas krzepnięcia krwi	Czas krzepnięcia	4 - 10 min	[3]
Czas krzepnięcia osocza po uwapnieniu	patrz Czas rekalcynacji
Czas lizy skrzepu euglobulin	patrz Czas fibrynolizy
Czas protrombinowy	PT	wskaźnik protrombinowy: 80 - 120% INR: 0,9 - 1,3 wskaźnik Quicka: 70-100%	[3]
Czas rekalcynacji	Czas krzepnięcia osocza po uwapnieniu	osocze cytrynianowe: 100 - 180 s osocze bogatopłytkowe: 75 - 135 s	[3]
Czas trombinowy	TT	14-21 s wartość kontrolna +- 3 s	bl; [4]
Czerwone krwinki krwi	patrz Morfologia krwi obwodowej
Dehydrogenaza mleczanowa	LD[1]	140 - 290 U/l	(S), [5]
Dehydrogenaza hydroksymaślanowa	HBD[1]	55 - 140 U/l	(S), [5]
Diastaza	patrz Amylaza
Dopamina całkowita	Dopamina	7 - 27 nmol/l	(P); [6]
Dwutlenek węgla całkowity	patrz CO2
Dwutlenek węgla - ciśnienie cząstkowe	patrz pCO2
Elektrolity	patrz Ca, K, Na
Enzymy wątrobowe	patrz AlAT, AspAT
Epinefryna	patrz Adrenalina
Erytrocyty	patrz Morfologia krwi obwodowej
ESR	patrz OB
Estradiol	Estradiol	70 - 220 pmol/l [K]; < 180 pmol/l [M] (20 - 60 pg/ml [K]; < 50 pg/ml [M])	(P); [4]
FAL	patrz Fosfataza alkaliczna
Falk	patrz Fosfataza alkaliczna
Fe	Żelazo	70 - 150 mcg% (12,5-26,9 mcmol/l)	(S); [2]
Fe - całkowita zdolność wiązania	TIBC	45 - 70 mcmol/l (250 - 400 mcg/l)	(S); [6]
Ferrytyna	Ferrytyna	56 mcg/l [K]; 123 mcg/l [M]	(P); [6]
Fluor całkowity	F	3,0 - 6,6 mcmol/l	(P); [6]
Fosfataza alkaliczna	ALP, AP, Falk, FAL	noworodki: 50 - 165 U/l dzieci: 20 - 150 U/l dorośli: 20 - 70 U/l (izoenzym jelitowy: 0 - 18 U/l izoenzym kostny: 20 - 120 U/l izoenzym wątrobowy: 20 - 130 U/l)	(S); [3]
Fosfataza kwaśna	ACP	dzieci: 0,67 - 1,07 U/l dorośli: 0,1 - 0,63 U/l	(S); [3]
Fosfataza kwaśna sterczowa		< 4 U/l	(S); [5]
Fosfor nieorganiczny	patrz P nieorganiczny
Gammaglutamylotransferaza	patrz GGTP
Gammaglutamylotranspeptydaza	patrz GGTP
GGT	patrz GGTP
GGTP	gammaglutamylotranspeptydaza, gammaglutamylotransferaza, GGT	1 - 5 j.m. (16,7 - 83,3 nmol/l/s)	(S); [2]
Glin	Al	94 - 186 nmol/l	(S); [6]
Glukoza		3,6 - 6,1 mmol/l (65-110 mg/dl)	(S, P); [1]
GOT	patrz AspAT
GPT	patrz AlAT
Granulocyty obojętnochłonne	patrz Morfologia krwi obwodowej
Granulocyty zasadochłonne	patrz Morfologia krwi obwodowej
GT	patrz GGTP
Haptoglobina		0,2 - 2,04 g/l (20 - 204 mg%)	(S); [5]
Hb	patrz Morfologia krwi obwodowej
HBD[1]	patrz Dehydrogenaza hydroksymaślanowa
HBG	patrz Morfologia krwi obwodowej
Hct	patrz Morfologia krwi obwodowej
HDL	patrz Cholesterol - frakcja HDL
Hematokryt	patrz Morfologia krwi obwodowej
Hemoglobina	patrz Morfologia krwi obwodowej
Ht	patrz Morfologia krwi obwodowej
IgA	Immunoglobulina A	90 - 325 mg% (0,9 - 3,25 g/l)	(S); [2]
IgD	Immunoglobulina D	0 - 3 mg% (0 - 0,03 g/l)	(S); [2]
IgE	Immunoglobulina E	0,03 mg% (0,0003 g/l)	(S); [2]
IgG	Immunoglobulina G	720 - 1500 mg% (7,2 - 15,0 g/l)	(S); [2]
IgM	Immunoglobulina M	45 - 150 mg% (0,45 - 1,5 g/l)	(S); [2]
Immunoglobuliny	patrz IgA, IgD, IgE, IgG, IgM
Insulina	Insulina	43 - 186 pmol/l (6 - 26 mcU/ml)	(P, S); [4]
INR	parz Czas protrombinowy
K	Potas	3,5 - 5,0 mEq/l (3,5 - 5,0 mmol/l)	(P); [2]
Kalcytonina	Kalcytonina	< 50 ng/l (< 50 pg/ml)	(P), [4]
Kinaza kreatynowa	CK	kobiety: 40 - 285 u/l mężczyźni: 55 - 370 U/l	(S); [3]
Klirens kreatyniny	Ckr	> 82 ml/min	(S); [7]
Kortyzol	Kortyzol	280 - 700 nmol/l (10 - 25 mcg%)	(P; S); [6]
Kreatynina	Kreatynina	0,7 - 1,5 mg% (60 - 130 mcmol/l)	(S); [2]
Krwinki białe	patrz WBC
Krwinki czerwone	patrz RBC
Krwinki płytkowe	patrz Plts
Kwas mlekowy	patrz Mleczany
Kwas moczowy	Kwas moczowy	3 - 7 mg% (180 - 420 mcmol/l)	(S); [2]
LAP	patrz Aminopeptydaza leucynowa
LD[1]	patrz Dehydrogenaza mleczanowa
LDL	patrz Cholesterol - frakcja LDL
LEU[2]	patrz Morfologia krwi obwodowej
Leukocyty	patrz Morfologia krwi obwodowej
Limfocyty	patrz Morfologia krwi obwodowej
Lipaza		30 - 180 U/l	(S); [5]
Lipidy	Lipidy całkowite	4,5 - 10 g/l (450 - 1000 mg/dl)	(S); [1]
Lipidy - frakcje	patrz Cholesterol - frakcje
LYMP[1]	patrz Morfologia krwi obwodowej
MCK	patrz Morfologia krwi obwodowej
MCHC	patrz Morfologia krwi obwodowej
MCV	patrz Morfologia krwi obwodowej
Methemoglobina	Methemoglobina	< 2 mg/l ( < 2 mcg/ml)	(S); [4]
Miedź	Cu	10 - 20 mcmol/l	(S); [6]
Mleczany	Mleczany	0,5 - 1,5 mmol/l	(S); [8]
Mocznik	Mocznik	15 - 40 mg% (2,5 - 6,7 mmol/l)	(S); [2]
MONO	patrz Morfologia krwi obwodowej
Monocyty	patrz Morfologia krwi obwodowej
Na	Sód	135 - 145 mEq/l (135 - 145 mmol/l)	(P); [2]
Neutrocyty	patrz Morfologia krwi obwodowej
Noradrenalina całkowita	Norepinefryna	5 - 7 nmol/l	(P); [6]
OB	Opad Biernackiego	1 - 12 mm/h [K]; 1 - 8 mm/h [M]	[6]
Ołów	Pb	0,7 - 1,3 mcmol/l	(B); [6]
Opad czerwonych krwinek	patrz OB
P nieorganiczny	Fosfor nieorganiczny	3 - 5 mg% (0,97 - 1,61 mmol/l)	(S); [2]
pCO2	Ciśnienie cząstkowe (parcjalne) dwutlenku węgla	35 - 45 mmHg (4,7 - 6,0 kPa)	(B); krew tętnicza; [1]
PCV	patrz Morfologia krwi obwodowej
Plts	patrz Morfologia krwi obwodowej
Płytki krwi	patrz Morfologia krwi obwodowej
pO2	Ciśnienie cząstkowe (parcjalne) tlenu	80 - 100 mmHg (10,67 - 13,33 kPa)	(B); zależy od wieku; [1]
Potas	patrz K
Progesteron	Progesteron	6 - 60 nmol/l [K]; < 6 nmol/l [M] (2 - 20 ng/ml [K]; < 2 ng/ml [M])	(P); [4]
PSA	Antygen specyficzny gruczołu krokowego	<40 r.ż. <2,5 ng/ml >40 r.ż. <4,0 ng/ml	[3]
PT	patrz Czas protrombinowy
PTT	patrz Czas kefalinowy
RBC	patrz Morfologia krwi obwodowej
RDW	patrz Rozpiętość rozkładu objętości erytrocytów
Retikulocyty	patrz Morfologia krwi obwodowej
Rets	patrz Morfologia krwi obwodowej
Rozpiętość rozkładu objętości erytrocytów	RDW	11,5 - 14,5 %
Rtęć	Hg	7 - 17 nmol/l	(B); [6]
Sed rate	patrz OB
Sód	patrz Na
ŚM[1]	patrz Morfologia krwi obwodowej
ŚOK	patrz Morfologia krwi obwodowej
ŚS[1]	patrz Morfologia krwi obwodowej
T3	patrz Trójjodotyronina całkowita
T4	patrz Tyroksyna całkowita
Testosteron	Testosteron	< 3,5 nmol/l [K dorosłe]; 10 - 35 nmol/l [M dorośli] (< 1 ng/ml [K dorosłe]; 3 - 10 ng/ml [M dorośli])	(P); [4]
TIBC	patrz Fe - całkowita zdolność wiązania
Tlen - ciśnienie cząstkowe	patrz pO2
Transferyna	Transferryna	2,3 - 3,9 mg/l (230 - 390 mcg/dl)	(S); [4]
TRIG	Trójglicerydy	< 1,9 mmol/l (< 165 mg/dl)	(S); [1]
Trombocyty	patrz Morfologia krwi obwodowej
Troponina I	Troponina I	0 - 0,4 mcg/l (0 - 0,4 ng/ml)	(S); [4]
Troponina T	Troponina T	0 - 0,1 mcg/l (0 - 0,1 ng/ml)	(S); [4]
Trójglicerydy	patrz TRIG
Trójjodotyronina całkowita	T3	1,2 - 3,1 nmol/l (78 - 202 ng/dl)	(S), [3]
TT	patrz Czas trombinowy
Tyroksyna całkowita	T4	58 - 154 nmol/l (4,5 - 12 mcg/dl)	(S), [3]
Tyroksyna wolna	wT4	9 - 24 pmol/l (0,7 - 1,9 ng/dl)	(S), [3]
VLDL	patrz Cholesterol - frakcja VLDL
volfr	patrz Morfologia krwi obwodowej
Wapń całkowity	patrz Ca
WBC	patrz Morfologia krwi obwodowej
Witamina A		0,9 - 2,8 mcmol/l	(P, S); [6]
Witamina B1		70 - 230 nmol/l	(P, S); [6]
Witamina B2		100 - 640 nmol/l	(S); [6]
Witamina B6		20 - 140 nmol/l	(P, S); [6]
Witamina B12		125 - 1100 pmol/l	(P, S); [6]
Witamina C		11 - 80 mcmol/l	(P, S); [6]
Witamina E	Tokoferol	12 - 37 mcmol/l	(P, S); [6]
Wskaźnik Quicka	patrz Czas protrombinowy
wT4	patrz Tyroksyna wolna
Żelazo	patrz Fe
Żelazo - całkowita zdolność wiązania	patrz Fe - całkowita zdolność wiązania
MOCZ
Albuminy	Albuminy	< 30 mg/24	[2]
Aldosteron	Aldosteron	4 - 14 mcg/24 h (11 - 38,8 nmol/24 h)	[2]
Amoniak	Amoniak	280 - 700 mg N/24 h (20 - 50 mmol/24 h)	[3]
Białko	Białko	kobiety: 27 - 90 mg/24 h mężczyźni: 0-150 mg/24 [1]	[3]
Białko Bence-Jonesa	Białko Bence-Jonesa	(-) ujemny	[6]
Ciężar właściwy	Gęstość	1018 - 1030 g/l	[3]
Cukier	patrz Glukoza
Fe	Żelazo	< 0,2 mg/24 h (< 3,58 mcmol/l)	[2]
Glukoza	Glukoza	0 mg% (0 mmol/l)	[2]
Kreatyna	Kreatyna	<100 mg/24 h (< 0,75 mmol/l)	[2]
Kreatynina	Kreatynina	15 - 25 mg/kg/24 h (0,13 - 0,22 mmol/kg/24 h)	[2]
Kwas moczowy	Kwas moczowy	700 - 800 mg/24 h (4,16 - 4,75 mmol/24 h)	[2]
Urobilinogen	Urobilinogen	< 5 mg/24 h (< 8,44 mcmol/24 h)	[2]
Żelazo	patrz Fe
KAŁ
Azot	patrz N
Fe	Żelazo	< 1 mg/24 h (< 17,9 mcmol/24 h)	[2]
N	Azot	70 - 180 mmol/24 h (1,0 - 2,5 g/24 h)	[6]
p[1]	Kwasowość/zasadowość	6,8 - 7,3	[6]
Protoporfiryna	Protoporfiryna	2,0 mcmol/24 h (955 mcg/24 h)	[6]
Sterkobilinogen	Sterkobilinogen	50 - 500 mcmol/24 h (30 - 300 mg/24 h)	[6]
Tłuszcz całkowity	Tłuszcz całkowity	11 - 22 mmol/24 h (3 - 6 g/24 h)	[6]
Urobilinogen	Urobilinogen	68 - 470 mcmol/d (40 - 280 mg/d)	[4]
Uroporfiryna	Uroporfiryna	25 - 70 nmol/24 h (20 - 60 mcg/24 h)	[6]
Żelazo	patrz Fe
PŁYN MÓZGOWO-RDZENIOWY (PŁYN M-R)
Albuminy	Albuminy	0,066 - 0,442 g/l (6,6 - 44,2 mg/dl)	[4]
Azot ogólny	Azot ogólny	11,5 - 15,5 mmol/l (15,7 - 21,9 mg/dl)	[6]
Białko całkowite	Białko całkowite	0,2 - 0,5 g/l (20 -50 mg/dl)	[2]
Bilirubina	Bilirubina	0,0	[6]
Ciśnienie	Ciśnienie	70 - 180 mmH2O (0,69 - 1,76 kPa)	[2]
Cl-	Chlorki	116 - 122 mmol/l (meq/l)	[4]
Glukoza	Glukoza	50 - 75 mg% (2,8 - 4,2 mmol/l)	[2]
IgG	Immunoglobulina G	0,009 - 0,057 g/l (0,9 - 5,7 mg/dl)	[4]
K	Potas	2,7 - 3,9 mmol/l (meq/l)	[4]
Kreatyna	Kreatyna	35,0 - 142,6 mcmol/l (0,46 - 1,87 mg/dl)	[6]
Kreatynina	Kreatynina	44,2 - 193,4 mcmol/l (0,5 - 2,2 mg/dl)	[6]
Kwas mlekowy	Kwas mlekowy	0,8 - 1,4 mmol/l (0,8 - 16,0 mg/dl)	[6]
Kwas moczowy	Kwas moczowy	17,8 - 124,9 mcmol/l (0,3 - 2,1 mg/dl)	[6]
Leukocyty	Leukocyty	< 5/ml	[4]
Mleczany	Mleczany	1 - 2 mmol/l (10 - 20 mg/dl)	[4]
Na	Sód	137 - 145 mmol/l (meq/l)	[4]
Objętość	Objętość	ok. 150 ml (dorośli)	[4]
Osmolarność	Ciśnienie osmotyczne	292 - 297 mmol/kg 292 - 297 mOsm/l	[4]
Pleocytoza	Pleocytoza	0 - 5	[2]
p[1]	kwasowość/zasadowość	7,31 - 7,34	[4]
Wskaźnik Ayali	Wskaźnik Ayali	5,5 - 6,5	[6]
NASIENIE (SPERMA)
Czas upłynniania	Czas upłynniania	10 - 20 minut	[6]
Fruktoza	Fruktoza	5 - 21 mmol/l	[6]
Gęstość	Gęstość	1,031 - 1,039 g/ml	[6]
Glukoza	Glukoza	0,1 - 0,5 mmol/l	[6]
Leukocyty	Leukocyty	0,33 * 109/l	[6]
Objętość	Objętość	2 - 6 ml	[6]
Osmolalność	Osmolalność	330 - 400 mmol/kg	[6]
p[1]	Kwasowość/zasadowość	7,44 - 7,76	[6]
Plemniki - prawidłowa budowa	Plemniki morfologicznie prawidłowe	> 80%	[6]
Plemniki - ruchliwość	Plemniki - ruchliwość	> 60%	[4]
Plemniki - liczność	Plemniki - liczność	> 20 mln/ml	[4]

 

MORFOLOGIA KRWI OBWODOWEJ
Wiek	Płeć	Wartość
Erytrocyty, Ercs, RBC
0-2 lat	K	3,7 - 5,2 * 1012/l
3-6 lat	K	3,6 - 5,1 * 1012/l
7-39 lat	K	3,5 - 5,0 * 1012/l
40-59 lat	K	3,6 - 5,1 * 1012/l
60-65 lat	K	3,5 - 5,2 * 1012/l
>65 lat	K	3,4 - 5,2 * 1012/l
0-2 lat	M	3,4 - 5,0 * 1012/l
3-6 lat	M	3,7 - 5,1 * 1012/l
7-12 lat	M	3,9 - 5,0 * 1012/l
13-16 lat	M	4,1 - 5,5 * 1012/l
17-19 lat	M	3,9 - 5,6 * 1012/l
20-39 lat	M	4,2 - 5,6 * 1012/l
40-49 lat	M	4,0 - 5,6 * 1012/l
50-59 lat	M	3,9 - 5,6 * 1012/l
60-65 lat	M	3,9 - 5,3 * 1012/l
>65 lat	M	3,1 - 5,7 * 1012/l
Leukocyty, Krwinki białe, WBC, LEUK
12 m-cy	K/M	6,0 - 17,5 * 109/l
4 lata	K/M	5,5 - 15,5 * 109/l
6 lat	K/M	5,0 - 14,5 * 109/l
10 lat	K/M	4,5 - 13,5 * 109/l
21 lat	K/M	4,5 - 11,0 * 109/l
dorośli	K/M	4,4 - 11,3 * 109/l
Płytki krwi, Trombocyty, Krwinki płytkowe, PLT, Plts
	K/M	140 - 440 * 109/l
Retikulocyty, Rets
	K/M	5 - 15 promila (30 - 70 * 109/l)
Hematokryt, Ht, Hct, volfr, PCV
0-2 lat	K	32,5 - 41,0 %
3-6 lat	K	31,0 - 40,5 %
7-12 lat	K	32,5 - 41,5 %
13-16 lat	K	33,0 - 43,5 %
17-19 lat	K	32,0 - 43,5 %
20-29 lat	K	32,0 - 44,5 %
30-39 lat	K	33,0 - 44,0 %
40-49 lat	K	33,0 - 45,0 %
50-65 lat	K	34,0 - 46,0 %
> 65 lat	K	31,5 - 45,0 %
0-2 lat	M	27,5 - 41,0 %
3-6 lat	M	31,0 - 39,5 %
7-12 lat	M	32,5 - 41,5 %
13-16 lat	M	34,5 - 47,5 %
17-19 lat	M	35,5 - 48,5 %
20-49 lat	M	38,0 - 49,0 %
50-59 lat	M	37,5 - 49,5 %
60-65 lat	M	36,0 - 49,5 %
> 65 lat	M	30,0 - 49,5 %
Hemoglobina, Hb, HBG
0-2 lat	K	10,6 - 14,8 g/dl
3-6 lat	K	10,2 - 14,2 g/dl
7-12 lat	K	11,2 - 14,6 g/dl
13-16 lat	K	11,2 - 15,2 g/dl
17-19 lat	K	11,2 - 14,8 g/dl
20-29 lat	K	11,0 - 15,2 g/dl
30-39 lat	K	11,2 - 15,0 g/dl
40-59 lat	K	11,2 - 15,2 g/dl
60-65 lat	K	11,4 - 15,4 g/dl
> 65 lat	K	11,0 - 15,6 g/dl
0-2 lat	M	11,4 - 14,4 g/dl
3-6 lat	M	10,4 - 14,0 g/dl
7-12 lat	M	11,0 - 14,6 g/dl
13-16 lat	M	11,8 - 16,4 g/dl
17-19 lat	M	12,0 - 16,8 g/dl
20-29 lat	M	13,0 - 17,2 g/dl
30-39 lat	M	12,6 - 17,2 g/dl
40-49 lat	M	12,8 - 17,2 g/dl
50-59 lat	M	12,4 - 17,2 g/dl
> 60 lat	M	12,2 - 16,8 g/dl
WSKAŹNIKI CZERWONOKRWINKOWE
Średnia masa hemoglobiny w erytrocycie, MCH, ŚMH
0-2 lat	K	24,0 - 31,0 pg
3-6 lat	K	25,0 - 30,5 pg
7-12 lat	K	25,5 - 31,0 pg
13-16 lat	K	27,0 - 32,0 pg
17-19 lat	K	27,0 - 33,0 pg
20-29 lat	K	27,5 - 33,0 pg
30-49 lat	K	27,0 - 34,0 pg
50-59 lat	K	27,0 - 34,5 pg
60-65 lat	K	26,5 - 33,5 pg
> 65 lat	K	26,0 - 34,0 pg
0-2 lat	M	24,5 - 29,0 pg
3-6 lat	M	25,5 - 29,5 pg
7-12 lat	M	26,0 - 31,0 pg
13-16 lat	M	26,5 - 32,0 pg
17-19 lat	M	27,0 - 32,5 pg
20-29 lat	M	27,5 - 33,0 pg
30-39 lat	M	27,5 - 33,5 pg
40-59 lat	M	27,5 - 34,0 pg
60-65 lat	M	27,0 - 34,5 pg
> 65 lat	M	26,0 - 35,0 pg
Przelicznik: pg * 0.062 = fmol
Średnie stężenie hemoglobiny w erytrocycie, MCHC, ŚSH
0-2 lat	K	33,0 - 36,6 g/dl
3-6 lat	K	32,4 - 36,8 g/dl
7-12 lat	K	32,2 - 36,8 g/dl
13-16 lat	K	32,4 - 36,8 g/dl
17-19 lat	K	32,6 - 36,2 g/dl
20-29 lat	K	32,6 - 35,6 g/dl
30-39 lat	K	32,6 - 35,8 g/dl
40-49 lat	K	32,4 - 35,8 g/dl
50-59 lat	K	32,2 - 35,8 g/dl
60-65 lat	K	32,2 - 35,6 g/dl
> 65 lat	K	31,8 - 36,8 g/dl
0-6 lat	M	32,2 - 36,6 g/dl
7-12 lat	M	32,0 - 37,0 g/dl
13-19 lat	M	32,2 - 36,4 g/dl
20-29 lat	M	32,8 - 36,2 g/dl
30-39 lat	M	32,6 - 36,2 g/dl
40-49 lat	M	32,6 - 36,4 g/dl
50-59 lat	M	32,6 - 36,2 g/dl
60-65 lat	M	32,2 - 36,9 g/dl
> 65 lat	M	32,0 - 36,4 g/dl
Przelicznik: g/dl * 0.62 = mmol/l
Średnia objętość erytrocytu, MCV, ŚOK
0-2 lat	K	72 - 89 fl
3-6 lat	K	76 - 90 fl
7-12 lat	K	76 - 91 fl
13-16 lat	K	79 - 93 fl
17-19 lat	K	80 - 96 fl
20-29 lat	K	82 - 96 fl
30-39 lat	K	81 - 98 fl
40-49 lat	K	80 - 100 fl
50-59 lat	K	82 - 99 fl
60-65 lat	K	80 - 99 fl
> 65 lat	K	80 - 100 fl
0-2 lat	M	70 - 92 fl
3-6 lat	M	76 - 87 fl
7-12 lat	M	76 - 89 fl
13-16 lat	M	79 - 91 fl
17-19 lat	M	79 - 95 fl
20-29 lat	M	81 - 96 fl
30-39 lat	M	80 - 97 fl
40-49 lat	M	81 - 98 fl
50-59 lat	M	82 - 99 fl
60-65 lat	M	81 - 100 fl
> 65 lat	M	78 - 103 fl
Przelicznik: g/dl * 0.62 = mmol/l
ROZMAZ KRWI
Bazocyty, Bazofile, Granulocyty zasadochłonne, BASO
12 m-cy	K/M	0,00 - 0,2 * 109/l	0,4 %
4-10 lat	K/M	0,00 - 0,2 * 109/l	0,6 %
dorośli	K/M	0,00 - 0,2 * 109/l	0,5 %
Eozynocyty, Eozynofile, Granulocyty kwasochłonne, EOS
12 m-cy	K/M	0,05 - 0,70 * 109/l	1-5 %
4 lata	K/M	0,02 - 0,65 * 109/l	1-5 %
6 lat	K/M	0,00 - 0,65 * 109/l	1-5 %
10 lat	K/M	0,02 - 0,60 * 109/l	1-5 %
dorośli	K/M	0,00 - 0,45 * 109/l	1-5 %
Limfocyty, LYMPH
12 m-cy	K/M	4,0 - 10,5 * 109/l	61 %
4 lata	K/M	2,0 - 8,0 * 109/l	50 %
6 lat	K/M	1,5 - 7,0 * 109/l	42 %
10 lat	K/M	1,5 - 6,5 * 109/l	38 %
21 lat	K/M	1,0 - 4,8 * 109/l	34 %
dorośli	K/M	1,0 - 4,5 * 109/l	34 %
Monocyty, MONO
12 m-cy	K/M	0,05 - 1,1 * 109/l	2 - 7 %
4 - 6 lat	K/M	0,0 - 0,8 * 109/l	2 - 7 %
10 lat	K/M	0,0 - 0,8 * 109/l	1 - 6 %
> 21 lat	K/M	0,0 - 0,8 * 109/l	1 - 8 %
Neutrocyty, Neutrofile, Granulocyty obojętnochłonne, NEUT
12 m-cy	K/M	1,5 - 8,5 * 109/l	30 - 50 %
4 lata	K/M	1,5 - 8,5 * 109/l	35 - 55 %
6 lat	K/M	1,5 - 8,0 * 109/l	35 - 55 %
10 lat	K/M	1,8 - 8,0 * 109/l	40 - 60 %
> 21 lat	K/M	1,8 - 7,7 * 109/l	45 - 70 %
Przy czym (w zależności od wyglądu jądra komórkowego): Segmenty: 40 - 70 %; Pałeczki: 1 - 5 %

---

Skróty: (B) - krew (P) - osocze (S) - surowica (U) - mocz [K] - kobiety [M] - mężczyźni r.ż. - rok życia

Jednostki: mcg - mikrogram mmol - milimol (6,023 * 1020 cząsteczek) mcmol - mikromol (6,023 * 1017 cząsteczek) mEq - miliekwiwalent mg/dl = mg/100 ml = mg% mmol/l - milimoli w 1 litrze (1 dm3) nmol - nanomol (6,023 * 1014 cząsteczek) pmol - pikomol promil = 1/1000

Materiały źródłowe: [1] R.K. Murray i inni, Biochemia Harpera, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa, 1994 [2] F. Kokot, Choroby wewnętrzne, PZWL, Warszawa, 1991 [3] Z. Jakubowski i inni, Badania laboratoryjne w codziennej praktyce. Wartości referencyjne i interpretacje, Wydawnictwo MAKmed, Gdańsk 1993 [4] Interna Harrisona, Wydawnictwo Czelej, Lublin 1998 [5] Wolff, Weihrauch, Terapia internistyczna, Wydawnictwo Medyczne Urban & Partner, Wrocław, 1996 [6] S. Pawelski, S. Maj, Normy i diagnostyka chorób wewnętrznych, PZWL, Warszawa 1993 [7] Vademecum diagnostyki i terapii, PZWL, Warszawa 1993 [8] A. Szczeklik, P. Gajewski, Choroby wewnętrzne, Kompendium, Medycyna Praktyczna, Kraków 2010

---

Aceton	jedno z "ciał ketonowych". Produkt utleniania kwasów tłuszczowych w organizmie.
Acetooctan	jedno z "ciał ketonowych". Produkt utleniania kwasów tłuszczowych w organizmie. Odpowiedzialny za kwasicę ketonową.
Albuminy	jedna z trzech grup białek osocza. Wytwarzane w wątrobie. Ich główną funkcją jest wiązanie wody i przenoszenie mniejszych cząsteczek np. hormonów.
Aminopeptydaza leucynowa	LAP. Enzym występujacy w wątrobie, trzustce, jelitach, nerkach, leukocytach. Rozkładają peptydy na aminokwasy.
beta-hydroksymaślan	jedno z "ciał ketonowych". Produkt utleniania kwasów tłuszczowych w organizmie. Odpowiedzialny za kwasicę ketonową.
Białko Bence-Jonesa	frakcja białka wydalana z moczem przez 50% chorych na szpiczaka plazmocytowego oraz makroglobulinemię Waldenstroema.
Bilirubina	żółta substancja, produkt rozpadu hemu (niebiałkowej części hemoglobiny). Metabolizm hemu do bilirubiny zachodzi głównie w wątrobie, śledzionie i szpiku. We krwi jest przenoszona jako połączenie z białkiem - albuminą. W wątrobie bilirubina jest odłączana od albuminy i przyłączana (tzw. sprzęganie) do kwasu glukuronowego. W tej postaci jest rozpuszczalna w wodzie i wydalana do żółci. Sprzężona bilirubina jest rozkładana przez bakterie jelitowe do bezbarwnych urobilinogenów, które utleniając się barwią kał na brązowo.
Dehydrogenaza mleczanowa	LDH. Enzym występujacy w wątrobie, biorący udział w rozkładzie weglowodanów (przekształca pirogronian w mleczan).
Fibrynogen	włóknik. jedna z trzech grup białek osocza. Wytwarzany w wątrobie. Bierze udział w procesie krzepnięcia krwi.
Fosfataza kwaśna	enzym występujący głównie w gruczole krokowym (prostacie), krwinkach czerwonych, płytkach krwi, wątrobie, śledzionie, nerkach, komórkach siateczkowo-śródbłonkowych.
Fosfataza zasadowa	enzym występujący głównie w kościach, żółci i łożysku.
Globuliny	jedna z trzech grup białek osocza. Istnieje wiele rodzajów globulin: mukoproteiny, glikoproteiny, lipoproteiny, wiążące jony metali (transferryna, ceruloplazmina), immunoglobuliny (frakcje G, A, M, D, E).
Granulocyty kwasochłonne	eozynocyty, eozynofile. Krwinki białe zawierające w cytoplazmie ziarnistości barwiące się (w badaniu laboratoryjnym) barwnikiem eozyną na czerwono. Frakcja białych krwinek (leukocytów) produkowana w czerwonym szpiku kostnym. Niszczy obce białka w organizmie.
Granulocyty obojętnochłonne	neutrocyty, neutrofile. Frakcja białych krwinek (leukocytów) produkowana w czerwonym szpiku kostnym. Niszczą obce białka w organizmie.
Granulocyty zasadochłonne	bazocyty, bazofile. Krwinki białe zawierające w cytoplazmie ziarnistości barwiące się (w badaniu laboratoryjnym) na fioletowo. Frakcja białych krwinek (leukocytów) produkowana w czerwonym szpiku kostnym. Wydzielają heparynę, przeciwdziałającą krzepnięciu krwi.
Haptoglobina	Glikoproteina (połączenie cukru z białkiem - globuliną) wychwytująca z krwi hemoglobinę, która nie znajduje się w erytrocytach. Dzięki temu zapobiega wydaleniu wolnej hemoglobiny przez nerki.
HDL	lipoproteiny (połączenie białka z tłuszczem) o dużej gęstości, biorące udział w metabolizmie VLDL i cholesterolu. Ich głównymi składnikami są cholesterol i fosfolipidy (połączenie tłuszczów z resztami kwasu fosforowego).
Hematokryt	HCT. Stosunek objętościowy stałych elementów morfotycznych krwi (erytrocyty, leukocyty, płytki krwi) do całej objętości krwi.
Hemoglobina	hem, czyli żelazoporfiryna (związek cykliczny, tworzący kompleks z jonami żelaza Fe2+) związana z białkiem - globiną. Posiada zdolność odwracalnego wiązania tlenu (ulega utlenowaniu).
Klirens (C)	miara oczyszczania osocza z danej substancji; np. klirens kreatyniny = 90 ml/min oznacza, że w ciągu minuty została wydalona ilość kreatyniny zawarta w 90 ml osocza; wymaga dokładnej zbiórki moczu i probek krwi; oblicza się według wzoru C = (U x V)/P, gdzie U - stężenie substancji w moczu (mg%), V - ilość moczu (ml/min), P - stężenie substancji w surowicy (mg%).
Kreatyna	występuje w mięśniach, mózgu i krwi.
Kreatynina	bezwodnik kreatyny. Wytwarzana w mięśniach na skutek nieenzymatycznego odwodnienia fosforanu kreatyny.
Kwas moczowy	produkt rozkładu kwasów nukleinowych (nukleozydów purynowych).
LDL	lipoproteiny (połączenie białka z tłuszczem) o małej gęstości. Powstają jako produkt przemiany VLDL. Ich głównymi składnikami są cholesterol i fosfolipidy (połączenie tłuszczów z resztami kwasu fosforowego).
Limfocyty	Frakcja białych krwinek (leukocytów) produkowana w czerwonym szpiku kostnym, węzłach chłonnych (limfocyty T), śledzionie, grasicy i grudkach chłonnych przewodu pokarmowego (limfocyty B)
Methemoglobina	hemoglobina zawierająca jony żelaza Fe3+ zamiast Fe2+. Nie ma zdolności wiązania i uwalniania tlenu.
Mocznik	Związek chemiczny, będący końcowym produktem metabolizmu azotu pochodzącego z różnych związków chemicznych (aminokwasów, kwasów nukleinowych itp.)
Monocyty	Frakcja białych krwinek (leukocytów) produkowana w czerwonym szpiku kostnym. Przekształacają się w makrofagi, pochłaniające duże ilości bakterii.
Płytki krwi	trombocyty. Wytwarzane w szpiku kostnym czerwonym z megakariocytów. Zawieraja duzo serotoniny i tromboksanu. Zaklejają uszkodzenia naczyń krwionośnych.
Retikulocyty	niedojrzałe erytrocyty, które przedostały się do układu krążenia.
Transferyna	Glikoproteina (połączenie cukru z białkiem - globuliną) wytwarzana przez wątrobę. Przenosi jony żelaza, tam gdzie są potrzebne np. z jelit do szpiku.
Troponina	włóknista struktura białkowa (tzw. układ troponiny) znajdująca się w mięśniach poprzecznie prążkowanych. Bierze udział w mechanizmie skurczu i rozkurczu mięśnia.
Trójjodotyronina (T3)	Hormon powstający w tarczycy z tyreoglobuliny. Może też powstać poprzez przemianę (konwersję) tytoksyny, co ma miejsce w przysadce mózgowej i wątrobie. Odpowiada za ogólny rozwój organizmu.
Trójglicerydy	triacyloglicerole. Są rozkładane przez enzymy (lipazy) do glicerolu (gliceryny) i wolnych kwasów tłuszczowych. Proces ten zachodzi głównie w sercu, tkance tłuszczowej, śledzionie, płucach.
Tyroksyna (T4)	tetrajodotyronina. Hormon powstający w tarczycy z tyreoglobuliny. Odpowiada za ogólny rozwój organizmu.
Urobilinogen	patrz Bilirubina
VLDL	lipoproteiny (połączenie białka z tłuszczem) o bardzo małej gęstości. Powstają w wątrobie i transportują trójglicerydy z wątroby do innych tkanek. Ich głównym składnikiem są trójglicerydy.