| Zwyczajowe lub dawne nazwy pierwiastków, związków chemicznych i ich mieszanin (wybór) | ||
| Alembroth | sól mądrości, podwójny chlorek rtęciowo-amonowy, HgCl2*2NH4Cl * H2O | |
| Alkohol absolutny | alkohol bezwodny; 100% etanol | |
| Alpaka | argentan, nowe srebro; stop miedzi, niklu i cynku | |
| Aluminon | sól amonowa kwasu aurynotrójkarboksylowego, (NH4)3C22H11O9 | |
| Ałun | siarczan glinowo-potasowy, AlK(SO4)2; ogólnie "ałuny" to podwójne sole kwasu siarkowego, zawierające kation jednowartościowy i kation trójwartościowy | |
| Ałun rzymski | siarczan glinowo-potasowy; KAl(SO4)2 | |
| Amalgamat | ortęć; stop rtęci z innym metalem | |
| Amonia gryząca | amoniak; ale też wodny roztwór amoniaku | |
| Amoniak do ciasta | kwaśny węglan amonu, NH4HCO3 | |
| Anhydron | dehydryt, nadchloran magnezu, Mg(ClO4)2 | |
| Antychlor | tiosiarczan sodu, Na2S2O3 | |
| Antymon wybuchowy | jedna z czterech odmian alotropowych antymonu; Sb | |
| Argentan | alpaka, nowe srebro; stop miedzi, niklu i cynku | |
| Argol | winian potasu, K2(C(OH)COO)2 | |
| Arszenik | tlenek arsenu (III), As2O3 | |
| Askaryt | mieszanina wodorotlenku sodu (NaOH) i azbestu | |
| Azotniak | cyjanamidek wapniowy, CaCN2 | |
| Baryt | biel barowa, siarczan baru, BaSO4 | |
| Benzen nieorganiczny | borazol, B3N3H6 | |
| Benzoes | kwas benzoesowy, C6H5COOH | |
| Benzol | 1) benzen, C6H6 2) mieszanina benzenu, ksylenów, toluenu | |
| Benzyna lakowa | spirytus mineralny, biały spirytus, spirytus naftowy, ligroina; mieszanina lekkich węglowodorów | |
| Biel barowa | baryt, siarczan baru, BaSO4 | |
| Biel bizmutowa | magisterium bismuthi, zasadowy azotan bizmutu (III), BiO(NO3)*H2O | |
| Biel cynkowa | cynkwajs, tlenek cynku, ZnO | |
| Biel ołowiana | biel wenecka, zasadowy węglan ołowiu (II), 2PbCO3*Pb(OH)2 | |
| Biel tytanowa | tlenek tytanu, TiO2 | |
| Biel wenecka | biel ołowiana, zasadowy węglan ołowiu (II), 2PbCO3*Pb(OH)2 | |
| Biel wiedeńska | kreda, kreda szlamowana, węglan wapnia, CaCO3 | |
| Bikarbonat | soda oczyszczana, soda do pieczenia, kwaśny węglan sodu, wodorowęglan sodu, NaHCO3 | |
| Bisulfat | wodorosiarczan sodu, kwaśny siarczan sodu, NaHSO4 | |
| Bisulfit | wodorosiarczyn sodu, kwaśny siarczyn sodu, dwusiarczyn sodu, NaHSO3 | |
| Blejwas | cerusa; hydroksywęglan ołowiu (PbCO3)2*Pb(OH)2 | |
| Błękit górski | azuryt, 2CuCO3*Cu(OH)2 | |
| Błękit metylenowy | chlorek 3,7-bis(dimetyloamino)-fenazationinum | |
| Błękit pruski | błękit berliński, błękit chiński, błękit żelazowy, błękit Turnbulla, sześciocyjanożelazian żelaza (III), Fe4[Fe(CN)6] | |
| Błękit Thenarda | glinian kobaltu (II), Co(AlO2)2 | |
| Boraks | boraks jubilerski; czteroboran sodu, Na2B4O7 * 10H2O | |
| Borokarbid | węglik boru; B4C | |
| Braunsztyn | brunatniak, tlenek manganu (IV), MnO2 | |
| Brąz | stop miedzi i cyny | |
| Brunatniak | braunsztyn, tlenek manganu (IV), MnO2 | |
| Butwar | poliwinylobutyral | |
| Cerer | dawna nazwa pierwiastka cer | |
| Cerezyna | ozokeryt, wosk ziemny, naturalna mieszanina stałych węglowodorów | |
| Cerusa | blejwas; hydroksywęglan ołowiu (PbCO3)2*Pb(OH)2 | |
| Chloral | aldehyd trójchlorooctowy, CCl3CHO | |
| Chlorek bielący | "chlorek" do prania, wapno bielące, wapno chlorowane, mieszanina podchlorynu wapniowego Ca(ClO)2 z zasadowym chlorkiem wapniowym Ca(OH)2*CaCl2 | |
| Chlorek do prania | chlorek bielący, wapno chlorowane, wapno bielące, mieszanina podchlorynu wapniowego Ca(ClO)2 z zasadowym chlorkiem wapniowym Ca(OH)2*CaCl2 | |
| Chromianka | mieszanina chromowa, nasycony roztwór dwuchromianu potasu K2Cr2O7 w 70% kwasie siarkowym | |
| Ciecz bordoska | mieszanina roztworów siarczanu miedzi CuSO4 i mleka wapiennego | |
| Ciężka woda | tlenek deuteru, D2O | |
| Cukier gronowy | glukoza | |
| Cukier mleczny | laktoza | |
| Cukier ołowiany | octan ołowiu (II), Pb(CH3COO)2 * 3H2O | |
| Cukier owocowy | fruktoza | |
| Cukier słodowy | maltoza | |
| Cukier trzcinowy | cukier buraczany, sacharoza | |
| Cynkwajs | biel cynkowa, tlenek cynku, ZnO | |
| Cyjankali | cyjanek potasu, KCN | |
| Cynamal | aldehyd cynamonowy | |
| Cynober | siarczek rtęci (II), HgS | |
| Czad | tlenek węgla, CO | |
| Czerwień jubilerska | tlenek żelaza (III), Fe2O3 | |
| Dehydryt | anhydron, nadchloran magnezu, Mg(ClO4)2 | |
| Dekalina | dziesięciowodoronaftalen, C10H18 | |
| Denaturat | roztwór alkoholu etylowego lub metylowego z dodatkiem pochodnych pirydyny i barwnika | |
| Diamondyt | węglik wolforamu (II) WC lub (IV) WC2 | |
| Donarium | dawna nazwa toru, gdy mylnie uznano go ponownie za nowy pierwiastek | |
| Drzewo Diany | kryształy Ag3Hg4, Ag3Hg2 i Ag3Hg | |
| Dydym | dawniej nazwa mieszaniny neodymu Nd i prazeodymu Pr, uznawana za jeden pierwiastek | |
| Eka-bor | skand, Sc | |
| Eka-glin | gal, Ga | |
| Eka-krzem | german, Ge | |
| Eka-mangan | mazur, technet, Tc | |
| Emanacja | dawna nazwa pierwiastka radon, Rn | |
| Emetyk | winian antymonylo-potasowy, K(SbO)C4H4O6 | |
| Esencja octowa | 80% kwas octowy, CH3COOH | |
| Erytryt | 1,2,3,4-czterohydroksybutan | |
| Eter absolutny | bezwodny eter dietylowy | |
| Eter naftowy | benzyna ekstrakcyjna, mieszanina lekkich węglowodorów | |
| Fiolet metylowy | fiolet krystaliczny, fiolet gencjanowy; mieszanina chlorowodorków metylo-pentametylo- i tetrametylo-p-rozaniliny | |
| Formalina | 40% wodny roztwór aldehydu mrówkowego, HCOH | |
| Fosgen | tlenochlorek węgla, COCl2 | |
| Furfural | furfurol, aldehyd alfa-furylowy | |
| Galena | siarczek ołowiu (II), PbS | |
| Gaz błotny | metan CH4 | |
| Gaz komunalny | gaz świetlny, gaz miejski; mieszanina H2 (50-55%), CH4 (17-20%), CO (12-15%) | |
| Gaz miejski | gaz świetlny, gaz komunalny; mieszanina H2 (50-55%), CH4 (17-20%), CO (12-15%) | |
| Gaz rozweselający | tlenek azotu (I), podtlenek azotu, N2O | |
| Gaz świetlny | gaz miejski, gaz komunalny; mieszanina H2 (50-55%), CH4 (17-20%), CO (12-15%) | |
| Gaz wielkopiecowy | mieszanina CO2 (10-16%), CO (23-30%), CH4 (0,3-4%), N2 (52-60%) | |
| Gaz wodny | mieszanina H2 (50%), CO (40%), CO2 (6%), N2, węglowodorów | |
| Gaz ziemny | mieszanina CH4 (90%), etanu, par wyższych węglowodorów | |
| Gazolina | mieszanina węglowodorów (głownie pentenu i heksanu) | |
| Gencjana | 0,5-2% wodny lub etanolowy roztwór fioletu metylowego | |
| Gips | uwodniony siarczan wapnia, CaSO4 * 2H2O | |
| Glejta | masykot, tlenek ołowiu(II), PbO | |
| Gliceryna | glicerol, 1,2,3-propanotriol, C3H5(OH)3 | |
| Glucyn | beryl, Be | |
| Grynszpan | zieleń miedziana, zasadowy octan miedzi, Cu(CH3COO)2*Cu(OH)2 | |
| Hydrolit | wodorek wapnia, CaH2 | |
| Hydrosulfit | podsiarczyn sodu | |
| Hydrosulfit FA | formaldehydosulfoksylan sodu | |
| Iditol | nowolak, tworzywo sztuczne powstające na drodze polikondensacji fenolu | |
| Ilmen | mieszanina niobu i tantalu, uważana w XIX w. za nowy pierwiastek | |
| Ingolina | stęż. roztwór nadtlenku wodoru, H2O2 | |
| Iperyt | gaz musztardowy, siarczek β,β′-dichlorodietylowy | |
| Jodoform | trójjodometan, CHI3 | |
| Jodyna | etanolowy roztwór jodu; skład: 1 cz. jodku potasu KI, 3 cz. jodu I2, 6 cz. wody i 90 cz. etanolu o stęż. 760 g/dm3 | |
| Kalafonia | pozostałość po destylacji żywicy drzew iglastych | |
| Kali | nadmanganian potasu, KMnO4 | |
| Kalichlorek | chloran potasu KClO3 | |
| Kalomel | chlorek rtęciawy, chlorek rtęci (I), Hg2Cl2 | |
| Kamień winny | kwaśny winian potasu, KHC4H4O6 | |
| Karbid | węglik wapnia, CaC2 | |
| Karbinol | Spirytus drzewny, metanol, CH3OH | |
| Karbol | fenol, C6H5OH | |
| Karborund | węglik krzemu, SiC | |
| Kasjop | Cp, dawna nazwa pierwiastka lutet | |
| Kolargol | protargol, srebro koloidalne, połączenie srebra z białkiem | |
| Kolkotar | dawna nazwa tlenku żelaza(III), Fe2O3 | |
| Kolodium | alkoholowo-eterowy roztwór nitrocelulozy | |
| Kolumb | Cd, dawna nazwa pierwiastka niob; również pierwiastka tantal | |
| Koperwas | siarczan; niebieski koperwas - siarczan miedzi; biały koperwas - siarczan cynku, zielony koperwas - siarczan żelaza (II) | |
| Kreda | biel wiedeńska, kreda szlamowana, węglan wapnia, CaCO3 | |
| Kwas angelikowy | kwas 2-metylobut-2-enowy; izomer kwasu tyglowego | |
| Kwas bongkrekowy | toksyna występująca w sfermentowanych kokosach; trucizna mitochondrialna | |
| Kwas borny | kwas borowy, kwas ortoborowy, H3BO3 | |
| Kwas Caro | kwas nadtlenojednosiarkowy, H2SO5 | |
| Kwas cetylooctowy | kwas stearynowy | |
| Kwas cetylowy | kwas palmitynowy | |
| Kwas cewadowy | kwas tyglinowy, kwas tyglowy, kwas sabadylowy; kwas 2-metylo-2-butenowy | |
| Kwas gronowy | kwas winowy | |
| Kwas karbolowy | fenol, C6H5OH | |
| Kwas magiczny | mieszanina pięciofluorku antymonu i kwasu fluorosulfonowego (SbF5 + HSO3F); jeden z superkwasów | |
| Kwas oksalowy | kwas szczawiowy | |
| Kwas osmowy | czterotlenek osmu, OsO4 | |
| Kwas pruski | kwas cyjanowodorowy, cyjanowodór, HCN | |
| Kwas przegotowany | kwas przepalany, nasycony wodny roztwór chlorku cynku, ZnCl2 | |
| Kwas przepalany | kwas przegotowany, nasycony wodny roztwór chlorku cynku, ZnCl2 | |
| Kwas sabadylowy | kwas tyglinowy, kwas tyglowy, kwas cewadowy; kwas 2-metylo-2-butenowy | |
| Kwas saletrowy | serwaser; kwas azotowy (V), HNO3 | |
| Kwas solny | kwas chlorowodorowy, HCl | |
| Kwas triflowy | kwas trifluorometanosulfonowy, CF3SO3H; TfOH; jeden z superkwasów | |
| Kwas tyglowy | kwas tyglinowy, kwas sabadylowy, kwas cewadowy; kwas 2-metylo-2-butenowy | |
| Kwas węglowy | woda nasycona CO2 | |
| Kwasorodek | niedokwas; tlenek | |
| Kwasoród | żywień; tlen | |
| Lapis | szatański kamień, piekielny kamień, azotan srebra, AgNO3 | |
| Ligroina | benzyna lakowa, spirytus naftowy, spirytus mineralny, biały spirytus; mieszanina lekkich węglowodorów | |
| Litopon | mieszanina siarczku cynku ZnS i siarczanu baru BaSO4 | |
| Lżeń | wodoród; wodór | |
| Ług bielący | wodny roztwór podchlorynu sodu, NaOCl | |
| Ług potasowy | wodorotlenek potasu, KOH | |
| Ług sodowy | wodorotlenek sodu, NaOH | |
| Magisterium bismuthi | biel bizmutowa, zasadowy azotan bizmutu (III), BiO(NO3)*H2O | |
| Magnezja | magnezja palona, tlenek magnezu, MgO | |
| Magnezja biała | magnesia alba, zasadowy węglan magnezu, 3 MgCO3 * Mg(OH)2 * 3 H2O | |
| Magnezja palona | magnezja, tlenek magnezu, MgO | |
| Manganez | mangan | |
| Masło antymonowe | chlorek antymonu (III), SbCl3 | |
| Masykot | glejta, tlenek ołowiu(II), PbO | |
| Mazur | technet, Tc | |
| Merkuryusz | żywe srebro; rtęć | |
| Metylobenzen | toluen, C6H5CH3 | |
| Mieszanina chromowa | chromianka, nasycony roztwór dwuchromianu potasu K2Cr2O7 w 70% kwasie siarkowym | |
| Minia | tlenek ołowiu(II) i ołowiu (IV), PbO2*2PbO | |
| Mleko magnezjowe | zawiesina wodorotlenku magnezu Mg(OH)2 w wodzie | |
| Mleko siarkowe | zawiesina koloidalnej siarki w wodzie | |
| Mleko wapienne | zawiesina wodorotlenku wapnia Ca(OH)2 w wodzie | |
| Mosiądz | stop miedzi i cynku | |
| Naftalina | naftalen, C10H8 | |
| Niedokwas | kwasorodek; tlenek (dający wodorotlenek w roztworze wodnym) | |
| Niedokwas pierwszy saletrorodu | tlenek azotu (I); podtlenek azotu; N20 | |
| Niedokwas węgla | tlenek węgla (II); czad; CO | |
| Niedokwas wodorodu | tlenek wodoru; woda | |
| Nowe srebro | alpaka, argentan; stop miedzi niklu i cynku | |
| Nowolak | iditol, tworzywo sztuczne powstające na drodze polikondensacji fenolu | |
| Ocet | 3-10% wodny roztwór kwasu octowego, CH2COOH | |
| Ocet drzewny | wodny roztwór metanolu CH3OH i kwasu octowego CH3COOH | |
| Ocet ołowiany | woda gulardowa, wodny roztwór zasadowego octanu ołowiu(II), Pb(CH3COO)OH | |
| Octan pierwotny | trójoctan celulozy | |
| Okson | oksylit, nadtlenek sodu, Na2O2 | |
| Oksylit | okson, nadtlenek sodu, Na2O2 | |
| Oleina | kwas oleinowy | |
| Olej witriolowy | dymiący (stężony) kwas siarkowy H2SO4 | |
| Oleum | 65% roztwór trójtlenku siarki SO3 w kwasie siarkowym H2SO4 | |
| Orcyna | 3,5-dihydroksytoluen | |
| Ortęć | amalgamat, stop rtęci z innym metalem | |
| Ozokeryt | cerezyna, wosk ziemny, naturalna mieszanina stałych węglowodorów | |
| Pelop | mieszanina niobu i tantalu, uważana w XIX w. za nowy pierwiastek | |
| Perhydrol | 30% wodny roztwór nadtlenku wodoru H2O2 | |
| Piekielny kamień | lapis, szatański kamień; azotan srebra, AgNO3 | |
| Platynosalmiak | chloroplatynian amonowy, (NH4)2[PtCl6] | |
| Płyn Dakina | roztwór Dakina, wodny roztwór podchlorynochlorku wapniowego CaCl(OCl) i wodorowęglanu sodu NaHCO3 | |
| Płyn Lugola | roztwór jodu w wodnym roztworze jodku potasu | |
| Potaż | węglan potasu, K2CO3 | |
| Potaż żrący | wodorotlenek potasu, KOH | |
| Precypitat | wodorofosforan wapniowy, CaHPO4*2H2O | |
| Precypitat topliwy | chlorek dwuamortęciowy, HgN2H6Cl2 | |
| Protargol | koralgol, srebro koloidalne, połączenie srebra z białkiem | |
| Purpura Kasjusza | zol złota, Au | |
| Rodanki | tiocyjaniany, SCN- | |
| Roztwór Dakina | płyn Dakina, wodny roztwór podchlorynochlorku wapniowego CaCl(OCl) i wodorowęglanu sodu NaHCO3 | |
| Roztwór fizjologiczny | płyn fizjologiczny, 0,9% wodny roztwór chlorku sodu NaCl | |
| Roztwór Pearsona | 1% roztwór arsenianu potasu, K3AsO4 | |
| Roztwór "pirania" | silnie żrąca mieszanina stężonego H2SO4 i perhydrolu (3:1) | |
| Roztwór Wackenrodera | mieszanina produktów reakcji dwutlenku siarki SO2 i siarkowodoru H2S w roztworze wodnym | |
| Rtęć piorunująca | piorunian rtęci, Hg(CNO)2 | |
| Salamoniak | salmiak, chlorek amonu, NH4Cl | |
| Saletra amonowa | azotan amonowy, NH4NO3 | |
| Saletra bengalska | saletra indyjska, saletra potasowa, azotan potasu, KNO3 | |
| Saletra chilijska | azotan sodu, NaNO3 | |
| Saletra indyjska | saletra bengalska, saletra potasowa, azotan potasu, KNO3 | |
| Saletra norweska | azotan wapnia, Ca(NO3)2 | |
| Saletra potasowa | saletra indyjska, azotan potasu, KNO3 | |
| Saletra sodowa | saletra chilijska, NaNO3 | |
| Saletra wapniowa | saletra norweska, azotan wapnia, Ca(NO3)2 | |
| Saletran | azotan | |
| Saletrorodek wodorodu | amoniak; NH3 | |
| Saletroród | azot | |
| Saletrzak | mieszanina azotanu amonowego NH4NO3 i wapienia (węglanu wapnia) CaCO3 | |
| Salmiak | salamoniak, chlorek amonu, NH4Cl | |
| Salol | salicylan fenylu, C6H4(OH)COOC6H5 | |
| Serwaser | kwas saletrowy; kwas azotowy (V), HNO3 | |
| Siarczyk | siarczek | |
| Siarka złocista | siarczek antymonu (V), Sb2S5 | |
| Siarkan | siarczan | |
| Siarsin | tiocyjanogen, (SCN)2 | |
| Sin | dwucyjan, (CN)2 | |
| Sinek potasu | cyjanek potasu, KCN; sinki = cyjanki | |
| Siny kamień | witriol miedzi, niebieski koperwas, siarczan miedzi (II) uwodniony, CuSO4 * 5H2O | |
| Smalta | sproszkowane szkło kobaltowe, krzemian kobaltowo-potasowy | |
| Smocza krew | rodanek żelaza (II), tiocyjanian żelaza (II), Fe(SCN)2 | |
| Soda amoniakalna | soda kalcynowana, węglan sodu, Na2CO3 | |
| Soda do pieczenia | soda oczyszczana, bikarbonat, kwaśny węglan sodu, wodorowęglan sodu, NaHCO3 | |
| Soda kalcynowana | soda amoniakalna, węglan sodu, Na2CO3 | |
| Soda kaustyczna | soda żrąca, wodorotlenek sodu, NaOH | |
| Soda oczyszczana | bikarbonat, soda do pieczenia, kwaśny węglan sodu, wodorowęglan sodu, NaHCO3 | |
| Soda żrąca | soda kaustyczna, wodorotlenek sodu, NaOH | |
| Soliród | chlor | |
| Sól angielska | sól gorzka, sól z Epsom, siarczan magnezu, MgSO4 * 12H2O | |
| Sól antymonowa | sól podwójna fluorku antymonu SbF5 z fluorkiem sodu NaF | |
| Sól Bertholleta | chloran potasu, KClO3 | |
| Sól cynowa | kwaśny roztwór chlorku cyny | |
| Sól czerwona | żelazicyjanek potasu, K4[Fe(CN)6] | |
| Sól emska | mieszanina soli alkalicznych np.: kwaśnego węglanu sodu NaHCO3, chlorku sodu NaCl, siarczanu potasu K2SO4, siarczanu sodu Na2SO4, monowodorofosforanu sodu Na2HPO4 | |
| Sól Fischera | azotynokobaltan potasu, K3[Co(NO2)6] * H2O | |
| Sól Fremy'ego | nitrozodisulfinian sodowy lub potasowy, Na2NO(SO3)2, K2NO(SO3)2 | |
| Sól glauberska | siarczan sodu uwodniony, Na2SO4 * 12H2O | |
| Sól gorzka | sól angielska, sól z Epsom, siarczan magnezu, MgSO4 * 12H2O | |
| Sól Grahama | fosforan sodu, (NaPO3)n | |
| Sól kamienna | sól kuchenna, chlorek sodu, NaCl | |
| Sól karlsbadzka | mieszanina soli alkalicznych (z przewagą siarczanów) np.: siarczanu sodu Na2SO4, siarczanu potasu K2SO4, chlorku sodu NaCl, węglanu sodu Na2CO3 | |
| Sól koniczynowa | sól szczawikowa, kwaśny szczawian potasu, wodoroszczawian potasu, KH(COO)2 | |
| Sól kuchenna | sól kamienna, chlorek sodu, NaCl | |
| Sól Kurrola | fosforan sodu, (NaPO3)n | |
| Sól Maddrella | fosforan sodu, (NaPO3)n | |
| Sól Mohra | siarczan amonowo-żelazawy (NH4)2FeSO4 | |
| Sól Monsela | roztwór Monsela, zasadowy siarczan żelazowy, Fe4(OH)2(SO4)5 | |
| Sól mądrości | alembroth, podwójny chlorek rtęciowo-amonowy, HgCl2*2NH4Cl * H2O | |
| Sól pinkowa | chlorocynian amonu, (NH4)2[SnCl6] | |
| Sól Reinecke'go | tetratiocyjanodiamminochromian amonu, NH4[Cr(NH3)2(SCN)4] | |
| Sól Schlippego | siarkoantymonian sodu, Na3SbS4 * 9H2O | |
| Sól Seignette'a | winian sodowo-potasowy NaKC4H4O6 * 4H2O | |
| Sól szczawikowa | sól koniczynowa, kwaśny szczawian potasu, wodoroszczawian potasu, KH(COO)2 | |
| Sól z Epsom | sól angielska, sól gorzka, siarczan magnezu, MgSO4 * 12H2O | |
| Sól z Rochelle | sól Seignette'a, winian sodowo-potasowy NaKC4H4O6 * 4H2O | |
| Sól żółta | żelazocyjanek potasu K3[Fe(CN)6] | |
| Spirytus biały | benzyna lakowa, spirytus naftowy, spirytus mineralny, ligroina; mieszanina lekkich węglowodorów | |
| Spirytus drzewny | metanol, CH3OH | |
| Spirytus mineralny | benzyna lakowa, biały spirytus, spirytus naftowy, ligroina; mieszanina lekkich węglowodorów | |
| Spirytus naftowy | benzyna lakowa, biały spirytus, spirytus mineralny, ligroina; mieszanina lekkich węglowodorów | |
| Spirytus salicylowy | 2-5% roztwór kwasu salicylowego C6H4(OH)COOH w alkoholu etylowym | |
| Srebro piorunujące | mieszanina azydku srebra AgN3 i imidku srebra AgNH2 | |
| Sublimat | chlorek rtęci (II), HgCl2 | |
| Suchy lód | zestalony dwutlenek węgla, CO2 | |
| Sylwestren | terpentyna, ciekła mieszanina węglowodorów otrzymywana z żywicy | |
| Szkło wodne | krzemian sodu Na2SiO3 w wodnym roztworze wodorotlenku sodu NaOH roztwór 33% - szkło wodne pojedyncze; roztwór 66% - szkło wodne podwójne | |
| Tartarus | kwaśny winian potasu, KC4H5O6 | |
| Tetra | czterochlorek węgla, CCl4 | |
| Tri | trójchloroetylen, C2HCl3 | |
| Trotyl | trójnitrotoluen, C7H5(NO2)3 | |
| Tungsten | wolfram | |
| Wap | wapń | |
| Wapień | węglan wapnia, CaCO3 | |
| Wapno bielące | "chlorek" do prania, chlorek bielący, wapno chlorowane, mieszanina podchlorynu wapniowego Ca(ClO)2 z zasadowym chlorkiem wapniowym Ca(OH)2*CaCl2 | |
| Wapno chlorowane | "chlorek" do prania, chlorek bielący, wapno bielące, mieszanina podchlorynu wapniowego Ca(ClO)2 z zasadowym chlorkiem wapniowym Ca(OH)2*CaCl2 | |
| Wapno gaszone | wodorotlenek wapnia, Ca(OH)2 | |
| Wapno niegaszone | wapno palone; tlenek wapnia, CaO | |
| Wapno palone | wapno niegaszone; tlenek wapnia, CaO | |
| Wapno szare | octan wapnia, Ca(COO)2 | |
| Wątroba siarczana | mieszanina soli potasowych: siarczku, wodorosiarczku, wielosiarczku i tiosiarczanu | |
| Wąż faraona | rodanek rtęci (II), tiocyjanian rtęci (II), Hg(SCN)2 | |
| Wełna filozoficzna | tlenek cynku, ZnO | |
| Witriol | stężony kwas siarkowy, H2SO4 | |
| Witriole | koperwasy, siarczany, np. witriol miedzi albo witriol niebieski = siarczan miedzi; witriol biały = siarczan cynku ZnSO4 | |
| Witryol | kwas siarkowy | |
| Woda amoniakalna | wodny roztwór amoniaku NH3 | |
| Woda barytowa | wodny nasycony roztwór wodorotlenku baru Ba(OH)2 | |
| Woda bromowa | wodny nasycony roztwór bromu Br2 | |
| Woda Burowa | wodny 7,5% roztwór zasadowego octanu glinu Al(OH)*(CH3COO)2 | |
| Woda chlorowa | wodny roztwór chloru Cl2 | |
| Woda ciężka | tlenek deuteru, D2O | |
| Woda gipsowa | wodny nasycony roztwór siarczanu wapnia, CaSO4 | |
| Woda gulardowa | ocet ołowiany, wodny roztwór zasadowego octanu ołowiu(II), Pb(CH3COO)OH | |
| Woda królewska | mieszanina stężonego kwasu solnego i azotowego w stosunku objętościowym 3:1 | |
| Woda kwaśna | półprodukt otrzymywany ze smoły drzewnej; mieszanina kwasu octowego, metanolu, acetonu i lekkich węglowodorów | |
| Woda Labarraque'a | wodny roztwór podchlorynu sodu NaOCl i chlorku sodu NaCl | |
| Woda lutownicza | roztwór chlorku cynku ZnCl2 i chlorku amonu NH4Cl powstały przez roztworzenie cynku w ok. 15% roztworze kwasu solnego i dodaniu 10% roztworu chlorku amonu | |
| Woda przelotniona | woda przepędzona; woda destylowana | |
| Woda przepędzona | woda przelotniona; woda destylowana | |
| Woda siarkowodorowa | wodny roztwór siarkowodoru H2S | |
| Woda sodowa | woda nasycona dwutlenkiem węgla CO2 | |
| Woda utleniona | 3% wodny roztwór nadtlenku wodoru H2O2 | |
| Woda wapienna | wodny roztwór wodorotlenku wapnia, Ca(OH)2 | |
| Woda z Javelle | wodny roztwór podchlorynu potasu KOCl i chlorku potasu KCl | |
| Wodan | wodorotlenek (ale także wodne roztwory tlenków kwasowych) | |
| Wodorodek dwuwęglowy | C2H4; eten | |
| Wodorodek węgla | CH4; metan | |
| Wodoród | lżeń; wodór | |
| Wosk ziemny | cerezyna, ozokeryt, naturalna mieszanina stałych węglowodorów | |
| Wyskok | produkty destylacji nazywano "wyskokami"; również dawna nazwa etanolu C2H5OH | |
| Wyskok drzewny | metanol | |
| Wyskok rogu jeleniego | wodoroweglan amonu; NH4HCO3 | |
| Zendra | mieszanina tlenków żelaza: FeO, Fe2O3, Fe3O4 | |
| Zieleń brylantowa | zieleń diamentowa; | |
| Zieleń chromowa | tlenek chromu, Cr2O3 | |
| Zieleń malachitowa | malachit, CuCO3 * Cu(OH)2 | |
| Zieleń manganowa | manganian baru, BaMnO4 | |
| Zieleń miedziana | zobacz Grynszpan | |
| Zieleń Scheelego | zieleń szwedzka, arsenin miedzi, Cu3(AsO3)2 | |
| Zieleń szwajnfurcka | zieleń paryska, metaarseninooctan miedzi, 3Cu(AsO2)2*Cu(CH3COO)2 | |
| Zielony witriol żelaza | koperwas zielony, siarczan żelaza (II) uwodniony, FeSO4 * 7H2O | |
| Ziemian | tellur | |
| Złoto mozaikowe | siarczek cyny (II), SnS2 | |
| Żółcień chromowa | chromian ołowiu (II), PbCrO4 | |
| Żółcień kadmowa | siarczek kadmu (II), CdS | |
| Żółcień strontowa | chromian strontu, SrCrO4 | |
| Żółta sól krwista | żelazocyjanek potasu K3[Fe(CN)6] | |
| Żywe srebro | merkuryusz; rtęć | |
| Żywień | kwasoród; tlen | |
|
Materiały źródłowe: [1] Słownik chemiczny, Wiedza Powszechna, Warszawa, 1982 [2] M. Jurowska-Wernerowa, 500 zagadek chemicznych, Wiedza Powszechna, Warszawa, 1983 [3] S. Sękowski, Efektowna chemia, Wydawnictwa Naukowo-Techniczne, Warszawa, 1988 [4] Chemia praktyczna dla wszystkich, Wydawnictwa Naukowo-Techniczne, Warszawa, 1974 [5] Tablice chemiczne, Wydawnictwo Adamantan, Warszawa, 1997 [6] J. Bełza, Krótki rys chemii, z dodaniem treściwego zastosowania jej do rolnictwa, S. Olgebrandt, Warszawa, 1852 | ||