RECEPTURY
MYDŁO
Składniki:
1000 g tłuszczu (dowolny olej - rzepakowy, kokosowy etc.)
150 g wodorotlenku sodu (NaOH)
Wykonanie:
- Rozpuścić NaOH w 350 ml wody.
Uwaga - wydziela się dużo ciepła, aż do wrzenia roztworu i wydzielania silnie żrących oparów, dlatego rozpuścić NaOH porcjami, chłodząc mieszaninę.
- Podgrzać tłuszcz, tak aby się cały rozpuścił (w przypadku twardszych tłuszczów). Nie więcej niż do 50-60 st. C.
- Dodać ostudzony roztwór wodorotlenku i energicznie mieszać (polecam mikser), aż całość zacznie gęstnieć (konsystencja budyniu czy puree).
- Przełożyć mydło do form. Następnego dnia wyjąć z foremek (pokroić, jeśli trzeba) i odstawić do wyschnięcia na kilka tygodni. Świeże mydło może wydawać się nadal tłuste w dotyku i sprawiać wrażenie, że nie da się nim umyć rąk, ale z każdym dniem jego właściwości myjące się poprawiają i po kilku tygodniach mamy niezłe, hypoalergiczne mydło.
Uwagi:
- Dlaczego nie można użyć wodorotlenku potasu?
Mydła potasowe mają rzadszą konsystencję, chyba że chcemy mydło w płynie.
- Jaki tłuszcz jest najlepszy? Zasada jest prosta - im bardziej płynny tłuszcz, tym mydło będzie bardziej miękkie i będzie musiało dłużej schnąć, żeby stwardnieć. Dlatego lepszy będzie np. olej kokosowy niż oliwa z oliwek (jeśli zależy nam na czasie).
- Jeśli ktoś chce i umie, to może się bawić w profesjonalnie robienie mydła, czyli gotowanie, wysalanie etc. Przepisy są w sieci. Moim zdaniem - szkoda energii, a mydło otrzymane według powyższego przepisu jest wystarczająco dobre.
- Można dodać środki zapachowe - jakieś olejki etc. (w ilości ok. 20-30 g na 1000 g tłuszczu), czy inne substancje np. miałki piasek jeśli chcemy, żeby mydło lepiej myło silnie zabrudzenia (w ilości ok 100-150 gramów na 1000 g tłuszczu) i nie boimy się, że nam zatka kanalizację.
KONSERWACJA JAJ PRZY POMOCY SZKŁA WODNEGO
Składniki:
szkło wodne
Wykonanie:
- Sporządzić roztwór szkła wodnego (1 części wagowa szkła wodnego + 10 części wagowych wody)
- Włożyć jajka do pojemnika w którym będa prechowywane i zalać roztworem szkła wodnego tak, by górna warstwa jajek była przykryta 2-3 cm roztworu.
- Przykryć pojemnik papierem lub kartonem z wyciętymi otworkami dla dostępu powietrza.
- Gdy ciecz zacznie parować, należy dopełniać przegotowaną wodą.
Uwagi:
Tak zabezpiecznone jaja można przechowywać nawet 6-8 miesięcy, a do ciasta nadają się nawet po 12-16 miesiącach
PEKLOWANIE MIĘSA
Składniki:
sól kuchenna
cukier
saletra (azotan potasu)
przyprawy (liście bobkowe, czosnek, goźniki, pieprz) - kilka sztuk każdej
Wykonanie:
- Mięso (szynkę) natrzeć czosnkiem a anstępnie gorącą, wyprażoną na patelni solą kuchenną.
- Włożyć mięso do naczynia, w którym będzie peklowana, przykryć talerzem i pozostawić na naoc w temperaturze pokojowej.
- Sporządzić zalewę - w 1 litrze wody rozpuścić 60 g soli kuchnnej, 3 g saletry i 6 g cukru i dodać przyprawy.
- Zalewę zagotować i ostudzić.
- Mięso zalać zalewą i docisnąc w naczyniu.
- Peklować 20 dni
Uwagi:
Tak zapeklowane mięso można dalej przerabiać.
WEKOWANIE MIĘSA
Składniki:
-
Wykonanie:
- Słoje wyjałowić (nakrętki też) - gotując w wodzie przez 10 minut lub w piekarniku o temperaturze 100 st. przez 20-30 minut (do zimnego piekarnika wstawiamny umyte i wysuszone słoje).
- Mięso ściśle upakować w słoju, by było jak najmniej powietrza, do wysokości 2-3 cm do krawędzi słoja.
- Brzeg słoja wytrzeć czystą, zanurzoną w wrzątku ścierką, nałożyć czystke gumki i pokrywkę (jeśli to weck) lub przykrywkę słoja.
- Słoje wstawić do naczynia z wodą, w którym będą gotowane, jednak nie powinny bepośrednio dotykać dna naczynia, a temperatura wody w anczyniu powinna być taka, aby słoje z mięsem nie popękały po włożeniu.
- Naczynia ogrzewać aż do zagotowania i gotować przez 1,5 godziny.
Uwagi:
Tak zabezpieczone mięso można przechowywać kilka tygodni.
TYNDALIZACJA
Składniki:
-
Wykonanie:
- Słoje wyjałowić (nakrętki też) - gotując w wodzie przez 10 minut lub w piekarniku o temperaturze 100 st. przez 20-30 minut (do zimnego piekarnika wstawiamny umyte i wysuszone słoje).
- Jedzenie ściśle upakować w słoju, zalać zalewą (bulion, sos) do wysokości 2-3 cm do krawędzi słoja.
- Wystudzone słoje włożyć do garnka z zimną wodą, tak, by woda sięgała nakrętek. Na spód garnka położyć szmatkę.
- Doprowadzamy całość do wrzenia i utrzymujemy we wrzeniu przez 60 minut.
- Garnek ze słojami pozostawiamy do ostudzenia na 24 godziny.
- Garnek ze słojami ponownie ogrzewamy do wrzenia i utrzymujemy we wrzeniu 40 minut.
- Garnek ze słojami pozostawiamy do ostudzenia na 24 godziny.
- Garnek ze słojami ponownie ogrzewamy do wrzenia i utrzymujemy we wrzeniu 30 minut.
- Garnek ze słojami pozostawiamy do ostudzenia na 24 godziny. Wyjmujemy słoje z garnka i sprawdzamy ich szczelność.
- Tyndalizację można prowadzić w piekarniku. Wstawiamy wystudzone słoje do zimnego piekarnika i ogrzewamy trzykrotnie do 130 stopni, zachowując czasy grzania i interwały między kolejnymi ogrzewaniami jak wyżej czyli 60 min. - 24 h - 40 min. - 24 h - 30 min.
Uwagi:
Tak zabezpieczoną żywność można przechowywać miesiącami.
ŚWIECA DYMNA
Składniki:
cukier
saletra (azotan potasu)
puszka metalowa
świeca
Wykonanie:
- Wymieszać dokładnie równe objętości saletry i cukru np. po szklance. Im składniki bardziej miałkie tym lepszy końcowy efekt.
- Rozpuścić świecę i dodać ją to mieszaniny saletry z cukrem, w takiej ilości, aby całość miała konsystencję grudek (ale nie ciasta).
- Wsypać wszystko do puszki z podziurkowanymi ściankami i mocno ubić. Dziurki powinny mieć przynajmniej 5 mm średnicy i być zlokalizowane bliżej górnej krawędzi puszki; no i powinno ich byc trochę, a nie dwie. Spodu puszki nie dziurkujemy. Dobrze, jeśli puszka ma pokrywkę, albo można ją nakryć np. kawałkiem blachy.
- Wsadzić kilka zapałek w masę tak, aby łebki ledwo wystawała nad ubitą masę. Posłużą do rozpalenia świecy.
Uwagi:
Świecę rozpalić, podpalając wetknięte w mase główki zapałek.
Po rozpaleniu puszkę zamknąć lub przykryć czymś niepalnym, aby zdusić płomień.
Zamiast świecy można użyć np. ciekłej parafiny albo wazeliny.
Domorośli pirotechnicy rozpuszczają cukier na patelni i dodają do niego saletrę, doprowadzając do powstania gęstej cieczy, którą potem zostawiają do ostudzenia. Odradzam taki sposób, bo wszystko może się zapalić na patelni, a wtedy zamiast świecy bardziej przyda się znicz.
ŚWIECA OKOPOWA
Składniki:
parafina, stearyna, stare świece, wosk
puszka po konserwach (nie wyższa niż 6-7 cm)
karton falisty
Wykonanie:
- Pociąć karton falisty w paski o grubości 5 cm.
- Upchać zwinięte paski ciasno w puszce tak, by wypełniły ją szczelnie.
- Z pojedynczego paska kartonu zrobić knot i wepchnąć go pionowo po środku puszki pomiędzy inne kartony tak, aby wystawał 2-3 cm nad warstwę kartonów
- Roztopić w innym naczyniu stare świece, parafinę, stearynę lub wosk i zalać nimi świecę do wysokości warstwy kartonów.
Uwagi:
Świeca może służyć jako źródło ciepła lub do gotowania jedzenia. Można je dowolnie modyfikować np. wstawić dodatkowe knoty.
PODGRZEWACZ DO POTRAW
Składniki:
etanol lub izopropanol
puszka po konserwach (nie wyższa niż 4-5 cm)
octan wapnia
Wykonanie:
- Sporządzić stężony roztwór octanu wapnia
- Do Etanolu lub izopropanolu dodawać roztwór octanu wapnia, energicznie mieszając, aż całość się zbryli.
- Ubić zbrylony alkohol w puszcze.
- Zapalić zbrylony alkohol - będzie się palił długo, służąc za dobre źródło ciepła.
Uwagi:
Octan wapnia można zrobić rozpuszczając skorupki jaj albo kredę w occie, po czym roztwór pozstawić do odparowania.
JODYNA
Składniki (na 100 g):
3 g jodu
1 g jodku potasu (KI) - opcjonlanie
etanol 95% (spirytus)
woda destylowana
Wykonanie:
- Rozpuścić jodek potasu w 6 ml wody
- Dodać jod do roztowru jodku potasu.
- Uzupełnić spirytusem do 100 g.
Uwagi:
Jodek potasu nie jest konieczny, ale spowalnia rozkład jodu.
PŁYN LUGOLA
Składniki (na 100 g):
1 g jodu
2 g jodku potasu (KI) - opcjonlanie
woda destylowana
Wykonanie:
- Rozpuścić jodek potasu w 50 ml wody
- Dodać jod i mieszać aż do jego rozpuszczenia.
- Uzupełnić wodą do 100 g.
Uwagi:
Dawkowanie płynu Lugola:
dorośli - 120 kropli
3-18 lat - 60 kropli
1 mc - 3 lata - 30 kropli
< 1 mc - 15 kropli
ROZTWÓR DO NAWODNIENIA 1
Składniki (na 1000 ml):
3,5 chlorku sodu (NaCl, soli kuchnennej)
2,9 g cytrynianu sodu
1,5 g chlorku potasu (KCl)
20,0 g glukozy
Wykonanie:
- Rozpuścić kolejno składniki w 500 ml wody.
- Dopełnić do 1000 ml wodą i wymieszać.
ROZTWÓR DO NAWODNIENIA 2
Składniki (na 1000 ml):
pół łyżeczki soli kuchnennej (NaCl)
6 łyżeczek cukru
1 banan
Wykonanie:
- Rozpuścić sól i cukier w 500 ml wody.
- Rozgnieść banana i wymieszać z wodą.
- Dopełnić do 1000 ml wodą i wymieszać.
ROZTWÓR DO NAWODNIENIA 3
Składniki (na 1000 ml):
pół łyżeczki soli kuchnennej (NaCl)
pół łyżeczki sody oczyszczonej (NaHCO3)
3 łyżki stołowe cukru
Wykonanie:
- Rozpuścić sole i cukier w 500 ml wody.
- Dopełnić do 1000 ml woddą i wymieszać.
DEZYNFEKCJA WODY JODYNĄ
Składniki:
jodyna
Wykonanie:
- Dodać 5-10 kropli jodyny do 1000 ml wody.
- Odczekać 30 minut.
- Wodę przecedzić przez tkaninę.
Uwagi:
Jeśli woda do dezynfekcji jest ciepła i mętna albo bardzo zimna - dodać więcej jodyny i odczekać dłużej (2-3 godziny).
Tak odkażona woda nie jest wskazana dla kobiet w ciąży, osób uczulonych na jod oraz mających problemy z tarczycą.
DEZYNFEKCJA WODY WYBIELACZEM NA BAZIE CHLORU (PODCHLORYN SODU)
Składniki:
wybielacz chlorowy
Wykonanie:
- Brudną wodę sklarować (przecedzić, odstać etc.)
- Dodać 4 krople wybielacza na 1000 ml wody.
- Wymieszać i odczekać 30 minut.
- Jeśli woda nie ma zapachu chloru - dodąc jeszcze 2 krople/1000 ml, wymieszać, odczekać.
Uwagi:
Jeśli woda do dezynfekcji jest bardzo zimna - dodać 6 kropli i odczekać 2 godziny.
Jeśli chcemy użyć wapna chlorowanego - należy użyć 0,3 g wapna chlorowanego na 1000 ml wody.